Bij mannen valt een plasbuisontsteking meestal eerder op dan bij vrouwen. De klassieke combinatie is branderig plassen plus afscheiding uit de plasbuis, en die afscheiding is vaak zichtbaar. Chlamydia en gonorroe zijn de bekendste veroorzakers, maar bij een flink deel van de mannen vindt het lab geen van beide (Jordan, 2020).
Dat laatste is waar dit artikel echt over gaat.
Een negatieve uitslag met aanhoudende klachten voelt als een dood spoor. Dat is het niet. Hieronder lees je welke klachten passen bij urethritis, welke verwekkers meespelen, en wat een logische volgende stap is.
Hoe voelt een plasbuisontsteking bij de man?
Meestal als een branderig of scherp gevoel in de plasbuis tijdens het plassen, soms met jeuk of irritatie aan de opening. Daarnaast kan er afscheiding zijn: helder, wittig of gelig. Sommige mannen merken vooral een gevoelige plasbuis zonder duidelijke pijn.
Er is één detail dat vaak over het hoofd wordt gezien.
Afscheiding is doorgaans het duidelijkst vlak voor het eerste plasje van de dag, omdat er dan een nacht lang niets is weggespoeld. Wie alleen overdag kijkt, kan een druppel dus makkelijk missen. Dat is geen diagnose, maar het is wel een concreet ding om op te letten voordat je bij de huisarts zit.
Klachten kunnen ook helemaal ontbreken. Chlamydia verloopt vaak stil, en dat werkten we uit in soa zonder symptomen.
Wat veroorzaakt een plasbuisontsteking bij mannen?
Meestal een bacterie die seksueel is overgedragen. Chlamydia en gonorroe staan bovenaan en zitten allebei in een standaard soa-test. Daarnaast kunnen mycoplasma genitalium en, minder vaak, trichomonas een rol spelen. Soms is er geen infectie en gaat het om irritatie of een huidprobleem.
De kleur van de afscheiding geeft een richting, geen antwoord.
| Wat je ziet of voelt | Past vaker bij | Zit in een standaardtest |
|---|---|---|
| Duidelijke gelige afscheiding, stevige pijn bij plassen | Gonorroe | Ja |
| Weinig of heldere afscheiding, milde klachten | Chlamydia | Ja |
| Aanhoudende klachten na een negatieve test | Mycoplasma genitalium | Nee |
| Roodheid en jeuk vooral op de eikel | Candida of irritatie | Nee, geen soa |
Deze tabel helpt je het gesprek voorbereiden. Uit elkaar houden doet een test, niet een kleur.
Wanneer laat je je checken?
Bij klachten die passen bij urethritis is een gerichte test op chlamydia en gonorroe de gebruikelijke eerste stap. Dat zijn de verwekkers die het vaakst worden gevonden. Voor allebei bestaat een duidelijke behandeling. Ook zonder klachten kan testen zinvol zijn na onbeschermd contact met een nieuwe partner.
Timing telt daarbij.
Elke test heeft een periode nodig voordat een verwekker aantoonbaar wordt. Te vroeg testen kan een negatieve uitslag geven terwijl er wel iets speelt. Welke termijn bij welke soa hoort staat in welke test heb je wanneer nodig.
Je kunt je bij ons laten checken met een test op chlamydia, gonorroe en trichomonas, zonder afspraak en zonder dat er iets in je huisartsendossier komt.
Wat als de soa-test negatief is en de klachten blijven?
Dan is dat een bekend scenario en geen uitzondering. Onderzoek naar niet-gonokokken urethritis laat zien dat er regelmatig meerdere verwekkers tegelijk spelen, en dat bij een deel van de mannen geen enkele bekende verwekker wordt aangetoond (Jordan, 2020). Een schone uitslag sluit klachten dus niet uit.
Stel je voor: twee mannen van 24 laten zich testen na hetzelfde risico. De een test na 3 dagen, de ander na 3 weken. Allebei krijgen ze een negatieve uitslag, maar die van de eerste zegt veel minder.
Dat verschil in timing is wat ik het vaakst mis in de vragen die we krijgen.
Er zijn drie verklaringen die je met je huisarts kunt langslopen.
Je testte te vroeg. Of de verwekker zat niet in het pakket, waarbij mycoplasma genitalium het schoolvoorbeeld is: een erkende soa die in Nederland niet standaard wordt getest, ook niet door ons (Jensen, 2022). Of er is geen infectie en de klachten komen door irritatie.
Voor de verwante bacteriën die je bij brede commerciële pakketten tegenkomt, zoals ureaplasma, is routinematig testen juist afgeraden (Horner, 2018). Meer daarover in ureaplasma urealyticum.
Wat doe je zelf niet?
Geen restjes antibiotica gebruiken die nog in de kast liggen. Bij mycoplasma is dat een van de manieren waarop resistentie ontstaat, en dan wordt een tweede behandeling lastiger dan de eerste. Dat verhaal staat in mycoplasma genitalium behandeling.
Ook niet doen: extra fanatiek wassen.
Zeep en te veel schrobben irriteren de plasbuis en de eikel, en kunnen klachten die net wegzakken weer aanwakkeren. De NHG-Standaard Het soa-consult beschrijft hoe huisartsen in Nederland naar deze klachten kijken. Thuisarts.nl legt in gewone taal uit wat je bij pijn bij het plassen kunt verwachten.
Blijft het aanhouden, laat het dan opnieuw beoordelen in plaats van dezelfde stap te herhalen.
Verder lezen
Voor het complete overzicht van verwekkers en tests: plasbuisontsteking. Voor de soa die een standaardtest niet meet: mycoplasma genitalium.
Voor het bredere klachtenbeeld bij mannen: soa symptomen bij mannen en chlamydia bij mannen.
Bronnen
- Jordan SJ, et al. Aetiology and prevalence of mixed-infections and mono-infections in non-gonococcal urethritis in men: a case-control study. Sexually Transmitted Infections, 2020. PMID 31515293.
- Jensen JS, et al. 2021 European guideline on the management of Mycoplasma genitalium infections. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 2022. PMID 35182080.
- Horner P, et al. Should we be testing for urogenital Mycoplasma hominis, Ureaplasma parvum and Ureaplasma urealyticum in men and women? A position statement from the European STI Guidelines Editorial Board. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 2018. PMID 29924422.
- NHG-Standaard Het soa-consult, Nederlands Huisartsen Genootschap. Geraadpleegd juli 2026.
- RIVM, Seksueel overdraagbare aandoeningen in Nederland, jaarrapportage. Geraadpleegd juli 2026.
- Thuisarts.nl, Ik heb pijn bij het plassen. Geraadpleegd juli 2026.
Elk testresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur
