Soa symptomen bij mannen draaien meestal om drie dingen: afscheiding uit de penis, een branderig gevoel bij het plassen, en soms pijn of zwelling van een zaadbal. Toch merkt lang niet iedereen iets. Bij gonorroe krijgt zo'n 45 procent van de mannen klachten, bij chlamydia maar ongeveer 11 procent (Korenromp et al., Int J STD AIDS 2002, PMID 11839163). Geen klachten sluit een soa dus niet uit.
Dat is precies de valkuil. Je voelt je prima, dus je denkt dat er niets aan de hand is.
Welke soa symptomen komen bij mannen het meest voor?
De meest gemelde klachten bij mannen zijn afscheiding uit de penis (soms helder, soms geel of groenig), pijn of branderigheid bij het plassen, en jeuk of irritatie rond de eikel. Minder vaak: pijn of zwelling van een bal, of klachten bij de anus of keel na respectievelijk anale of orale seks.
| Klacht | Vaak passend bij | Let op |
|---|---|---|
| Heldere of witte afscheiding | Chlamydia | Vaak mild of afwezig |
| Geler of groenige afscheiding | Gonorroe | Meestal duidelijker |
| Branderig plassen | Chlamydia, gonorroe, trichomonas | Kan lijken op blaasontsteking |
| Pijnlijk zweertje | Syfilis, herpes | Syfiliszweer is vaak pijnloos |
| Pijn of zwelling zaadbal | Chlamydia, gonorroe | Laat dit snel checken |
Kun je een soa hebben zonder klachten?
Ja, en dat komt vaak voor. Ook bij mannen verloopt veel infectie stil, zeker bij chlamydia. Volgens een overzicht in JAMA is een groot deel van de infecties buiten de geslachtsdelen, zoals in keel of anus, symptoomloos (Tuddenham et al., JAMA 2022, PMID 35015033). Je kunt dus een soa hebben en doorgeven zonder het te weten.
Daarom is testen op gevoel onbetrouwbaar. Meer hierover lees je in soa zonder symptomen.
Branderig plassen: soa of iets anders?
Branderig plassen bij mannen kan op een soa wijzen, maar ook op een gewone urineweginfectie of irritatie. Bij een soa zit er vaak afscheiding bij, en is er een risicomoment geweest zoals onbeschermde seks. Alleen een test maakt echt onderscheid.
We zetten de verschillen op een rij in branderig gevoel bij het plassen. Vergelijk het ook met soa symptomen bij vrouwen in soa symptomen bij vrouwen, want de patronen verschillen.
Kunnen soa symptomen bij mannen vanzelf weggaan?
Ja, en dat maakt het lastig. Afscheiding of branderigheid kan na een paar dagen minder worden, terwijl de soa nog aanwezig is. Vooral bij chlamydia zwakt het eerste signaal vaak af, waarna je denkt dat het over is.
Het gevolg is dat een onbehandelde infectie stilletjes kan doorgaan en doorgegeven kan worden. Verdwenen klachten na een risicomoment betekenen dus niet dat je veilig bent.
Bij pijn of zwelling van een zaadbal is snel handelen wel belangrijk, want een opstijgende ontsteking kan de bijbal aantasten. Wacht daar niet mee.
Soa symptomen in keel of anus bij mannen
Na orale of anale seks kunnen chlamydia en gonorroe zich ook in de keel of anus nestelen. Meestal geeft dat geen klachten, soms keelpijn of jeuk en afscheiding bij de anus. Deze infecties buiten de penis worden vaak gemist (Tuddenham et al., JAMA 2022, PMID 35015033).
Voor mannen die seks hebben met mannen is dit extra relevant, omdat keel- en anustesten anders buiten beeld blijven. Benoem bij het testen welke seks je hebt gehad, zodat de juiste plek wordt meegenomen.
Wil je een overzicht van welke checks passen bij jouw situatie, dan is welke soa-test je wanneer nodig hebt een goed startpunt.
Wat als je klachten twijfelachtig zijn?
Bij mannen zijn de signalen vaak duidelijker dan bij vrouwen, maar twijfel blijft mogelijk. Een klein beetje afscheiding of kort branderig plassen kun je makkelijk wegwuiven. Toch kan er een stille infectie onder zitten.
De vuistregel: bij twijfel na een risicomoment is een korte check betrouwbaarder dan afwachten. Zo weet je snel waar je aan toe bent, zonder te blijven piekeren.
Wanneer laat je je als man checken?
Laat je checken bij afscheiding, branderig plassen dat aanhoudt, een zweertje of blaasje, of gewoon na onbeschermde seks met een nieuwe partner. Het RIVM en de NHG-Standaard Het soa-consult adviseren laagdrempelig testen bij risico, ook zonder klachten. Op Thuisarts.nl vind je rustige uitleg over wanneer testen zinvol is.
Voor de meest voorkomende klachten is een check op chlamydia, gonorroe en trichomonas een logische start: anoniem, thuis afgenomen, resultaten online. Zie je jezelf terug in het bredere plaatje, lees dan het overzicht in soa symptomen.
Bronnen
- Korenromp EL, et al. What proportion of episodes of gonorrhoea and chlamydia becomes symptomatic? Int J STD AIDS. 2002. PMID 11839163
- Tuddenham S, Hamill MM, Ghanem KG. Diagnosis and Treatment of Sexually Transmitted Infections: A Review. JAMA. 2022. PMID 35015033
- Peeling RW, Mabey D, Chen XS, Garcia PJ. Syphilis. Lancet. 2023. PMID 37481272
- RIVM, Seksuele gezondheid en soa. NHG-Standaard Het soa-consult. Thuisarts.nl.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Elk soa-testresultaat bij Discreet Test wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek klachten of behandelbeslissingen altijd met je huisarts, de GGD of een Centrum Seksuele Gezondheid.
Tags
Auteur
