Schaamluis behandeling: wat permetrine wel en niet doet

De standaard schaamluis behandeling is permetrine-crème, zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek. Je brengt het aan op het behaarde gebied, spoelt het na 8 tot 12 uur af, en herhaalt de hele behandeling na ongeveer een week. Die herhaling is geen extra zekerheid, maar een noodzakelijk onderdeel.

Sla je hem over, dan is de kans groot dat het terugkomt.

Dat komt doordat middelen als permetrine de volwassen luizen goed doden, maar niet elke neet. Eitjes die nog niet uitgekomen waren, komen daarna alsnog uit.

Hoe werkt permetrine tegen schaamluis?

Permetrine is een synthetische variant van pyrethrine, een stof uit chrysanten. Het verlamt het zenuwstelsel van de luis, waarna die binnen enkele uren doodgaat. Volgens Thuisarts.nl laat je de crème 8 tot 12 uur zitten, dus in de praktijk breng je hem 's avonds aan en spoel je hem 's ochtends af.

Behandel het hele behaarde gebied, niet alleen de plek waar het jeukt.

Dat betekent schaamstreek, liezen, bilspleet en waar van toepassing ook buik, borst, oksels en benen. Luizen lopen weg van waar het onprettig wordt, dus een half behandelde huid is een uitnodiging.

Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt permetrine als middel van eerste keus. De review van Patel doet hetzelfde. Werkt dat niet, dan volgen phenothrine, malathion en ivermectine (Patel e.a., 2021).

Waarom moet je de behandeling herhalen?

Je herhaalt de behandeling omdat neten beter beschermd zijn dan volwassen luizen. Een deel van de eitjes overleeft de eerste ronde en komt in de dagen erna uit. Een tweede behandeling na zeven tot tien dagen vangt die nieuwe generatie op voordat ze zelf eitjes kunnen leggen.

Zeven dagen is niet willekeurig gekozen.

Neten komen na ongeveer een week uit, en een jonge luis heeft daarna nog ruim een week nodig om zich voort te planten. Het venster tussen die twee momenten is precies waar de tweede ronde in valt.

Zet dag 7 in je telefoon. Dat is de enige stap die mensen structureel vergeten.

Helpt Prioderm tegen schaamluis?

Prioderm bevat malathion en wordt in Nederland vooral gebruikt tegen hoofdluis. Malathion staat in de literatuur genoemd als tweedelijnsmiddel bij schaamluis, dus als permetrine niet aanslaat (Patel e.a., 2021). Of het in jouw situatie passend is, hangt af van je huid, je leeftijd en een eventuele zwangerschap.

Dat is een vraag voor je apotheker, niet voor een blog.

Belangrijker dan het middel is meestal het gebruik. Patel maakt onderscheid tussen echte resistentie en pseudoresistentie. Bij dat tweede werkte het middel prima. Het is alleen te kort ingewerkt, te zuinig gebruikt, of de tweede ronde is overgeslagen.

Werkt een netenkam of scheren?

Een fijne netenkam verwijdert losse neten en dode luizen, maar hij is geen behandeling op zichzelf. Neten zitten stevig vastgekit en een deel blijft altijd zitten. Kammen is nuttig als aanvulling naast de crème, niet als vervanging.

Scheren ligt genuanceerder dan mensen denken.

Thuisarts.nl noemt het scheren van het schaamhaar als alternatief. Toch los je er zelden alles mee op, want luizen kunnen ook in okselhaar, beenhaar of baardhaar zitten, en die scheer je meestal niet mee. Wat scheren wel en niet doet, staat uitgebreider in hoe krijg je schaamluis.

Hoe voorkom je dat het terugkomt?

Twee dingen bepalen of het terugkomt: de tweede ronde, en of je partners meebehandeld worden. Thuisarts.nl adviseert om sekspartners van de afgelopen twee maanden in te lichten. Zonder dat gaat de infectie heen en weer tussen mensen die om beurten net behandeld zijn.

Was daarnaast kleding, handdoeken en beddengoed van de laatste twee dagen op 60 graden of warmer.

Wat niet in de was kan, gaat een etmaal in een gesloten zak in de vriezer. Grote schoonmaakacties in huis zijn niet nodig, want de luis leeft op mensen. Hoe je dat gesprek met een partner opent, hebben we uitgewerkt in je partner inlichten.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar je huisarts als je na twee volledige behandelingen nog levende luizen ziet. Ook bij een ontstoken of nattende huid is dat verstandig. Datzelfde geldt bij luizen in wimpers of wenkbrauwen, en bij zwangerschap of borstvoeding. Vlak bij de ogen is permetrine namelijk niet geschikt.

Ook bij twijfel over de diagnose is een blik van een arts sneller dan nog een ronde crème.

Schaamluis gaat bovendien vaak samen met een tweede infectie zonder klachten. In een soa-poli-serie ging het om 31,4 procent (Chapel e.a., 1979). Sommige mensen laten zich daarom ook checken op chlamydia, gonorroe en trichomonas. Het volledige beeld staat in ons hoofdartikel over schaamluis.

Bronnen

• Patel PU, Tan A, Levell NJ. A clinical review and history of pubic lice. Clinical and Experimental Dermatology, 2021. PMID 33811771
• Rosumeck S, Nast A, Dressler C. Ivermectin and permethrin for treating scabies. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018. PMID 29608022
• Chapel TA, Katta T, Kuszmar T, DeGiusti D. Pediculosis pubis in a clinic for treatment of sexually transmitted diseases. Sexually Transmitted Diseases, 1979. PMID 531724
• Thuisarts.nl, Ik heb schaamluis. thuisarts.nl

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.