Je opent je resultaten en er staat "positief". Het hart slaat even over, en de eerste gedachte is vaak een rommelige mix van schrik, schaamte en "en nu?". Adem eerst even uit. Een positief soa-resultaat is geen ramp en geen oordeel, het is informatie waar je iets mee kunt. En in de meeste gevallen is wat je ermee moet doen verrassend overzichtelijk.
Wat we hier het liefst aan iedereen zouden meegeven: de meeste soa\'s die we testen zijn goed te behandelen, en de bacteriële vormen zoals chlamydia en gonorroe zijn met de juiste kuur vaak simpelweg weg. De moeilijkste stap is meestal niet de behandeling, maar het inlichten van je partners, en ook dat valt mee als je weet hoe.
Een rustig stappenplan
| Stap | Wat je doet | Waarom |
|---|---|---|
| 1. Behandeling regelen | Ga met het resultaat naar je huisarts of de GGD. Bacteriële soa\'s (chlamydia, gonorroe, syfilis) worden meestal met antibiotica behandeld. | Behandeling stopt de infectie en voorkomt latere klachten. |
| 2. Geen seks tijdens de kuur | Wacht met seks tot de kuur klaar is en, als dat geadviseerd wordt, de nacontrole goed is. | Voorkomt dat je de soa doorgeeft of opnieuw oploopt. |
| 3. Partners inlichten | Waarschuw recente partners zodat ook zij zich kunnen laten checken. Dit kan eventueel anoniem. | Doorbreekt de keten en voorkomt dat je elkaar heen en weer besmet. |
| 4. Hertest waar nodig | Volg het advies over een controletest of een hertest na een aantal weken. | Bevestigt dat de behandeling is aangeslagen. |
Stap 1: behandeling regelen
Met je resultaat ga je naar je huisarts of de GGD voor behandeling. Bacteriële soa\'s zoals chlamydia, gonorroe en syfilis worden volgens Thuisarts.nl meestal met antibiotica behandeld, vaak een korte kuur. Bij virale soa\'s zoals hiv of herpes ligt het anders: die zijn niet te "genezen" met een kuur, maar wel goed te behandelen en onder controle te houden. Hiv is met moderne medicatie een chronische, behandelbare aandoening geworden. Belangrijk: een thuistest is een signaal, geen recept. De behandeling zelf loopt altijd via een arts.
Stap 2: even geen seks
Tijdens en kort na de behandeling kun je beter geen seks hebben, ook niet met condoom als dat wordt afgeraden. Zo voorkom je dat je de soa doorgeeft of meteen weer oploopt van een nog onbehandelde partner. Hoe lang precies, hangt af van de soa en de behandeling, dus volg het advies van je arts of de GGD.
Stap 3: je partners inlichten
Dit voelt vaak als de zwaarste stap, maar het is ook de meest waardevolle. Door recente partners in te lichten kunnen ook zij zich laten checken, en voorkom je dat de soa rondgaat of dat jullie elkaar opnieuw besmetten. Het hoeft niet ongemakkelijk te zijn: een kort, feitelijk bericht is genoeg. In sommige gevallen kan partnerwaarschuwing zelfs anoniem, zodat je naam er niet bij hoeft. We schreven er een apart artikel over: je partner inlichten na een positieve soa-test.
Stap 4: hertesten waar nodig
Bij sommige soa\'s wordt een controletest of een hertest na een aantal weken geadviseerd, om te bevestigen dat de behandeling is aangeslagen. Ook als je je weer met een nieuwe of onbehandelde partner laat checken, kan een hertest verstandig zijn. Wil je een breed beeld in een keer, dan kun je kijken naar een soa-onderzoek op chlamydia, gonorroe en trichomonas. Twijfel je welke test daarbij past, lees dan welke soa test je wanneer nodig hebt.
Pas op voor het ping-pong-effect
Een veelgemaakte fout: de een laat zich behandelen, de ander niet, en vervolgens geven ze de soa heen en weer aan elkaar door. Dit "ping-pongen" is precies waarom partners tegelijk aanpakken zo belangrijk is. Een soa is pas echt weg uit een relatie als iedereen die erbij betrokken is, behandeld is en er tijdens de kuur geen onbeschermd contact is geweest. Word je later opnieuw positief getest, dan hoeft dat dus niet te betekenen dat de behandeling faalde: het kan ook een nieuwe besmetting zijn van een partner die nog niet was behandeld.
Mag het lichaam ook even schrikken?
Naast het praktische deel is er het gevoel. Schrik, boosheid, of de neiging om meteen uit te zoeken "van wie" je het hebt: het hoort er allemaal bij. Toch helpt het zelden om in die laatste vraag te blijven hangen. Bij veel soa\'s is niet meer te achterhalen wanneer of bij wie de besmetting precies plaatsvond, omdat ze lang zonder klachten kunnen sluimeren. De energie die je in schuldvragen steekt, kun je beter richten op de vier stappen hierboven. Voelt het zwaar, dan kun je er ook met de GGD over praten, die ervaring heeft met juist dit soort situaties.
En de schaamte?
Een soa oplopen zegt niets over wie je bent of hoe "voorzichtig" je was. Het RIVM laat al jaren zien dat soa\'s in Nederland veelvoorkomend zijn, juist ook bij mensen die zich verantwoordelijk gedragen. Je hebt je laten checken, je pakt het aan, en daarmee doe je precies het juiste. Bij vragen of twijfel kun je altijd je huisarts of de GGD raadplegen.
Bronnen
- Thuisarts.nl, behandeling van soa: thuisarts.nl/soa
- RIVM, soa en testen: rivm.nl/soa
- Soa Aids Nederland, na een positieve test: soaaids.nl/nl/soa-test
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek behandelbeslissingen met je huisarts.
Auteur
Discreettest
Dr. Naimi, BIG-geregistreerde arts, ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen. Lees ons medisch beleid
