Hepatitis B en C zijn twee soa's waar je vaak helemaal niets van merkt. Ze zitten in je bloed, kunnen je lever langzaam belasten, en toch voelen de meeste mensen zich in het begin gewoon prima. Bij hepatitis B wordt ongeveer 90 tot 95 procent van de volwassenen vanzelf weer helemaal beter, en hepatitis C is tegenwoordig in de meeste gevallen te genezen. Even zeker weten hoe het bij jou zit, kan met een simpele bloedtest.
Wil je gewoon duidelijkheid? Dat begrijpen we. Op deze pagina lees je rustig wat hepatitis B en C precies zijn, hoe je ze kunt oplopen, welke klachten erbij kunnen horen en hoe je je discreet laat checken. Geen oordeel, geen paniekverhalen, alleen de informatie die je nodig hebt.
Wat is hepatitis eigenlijk?
Hepatitis betekent letterlijk een ontsteking van je lever. Vaak wordt die ontsteking veroorzaakt door een virus, en de bekendste zijn hepatitis A, B en C. In dit stuk gaat het over B en C, omdat dat de twee vormen zijn die je via seks en bloed kunt oplopen.
Je lever is een stille werker. Hij ruimt afvalstoffen op, helpt bij je spijsvertering en maakt allerlei stoffen aan die je nodig hebt. Als een virus je lever aanvalt, merk je daar in het begin meestal weinig van, want je lever klaagt niet snel.
Juist dat maakt hepatitis lastig. Het virus kan zijn werk doen zonder dat je duidelijke klachten hebt. Volgens het RIVM heeft een groot deel van de mensen met een acute besmetting in het begin geen enkel symptoom.
Hepatitis A, B en C: wat is het verschil?
Je hoort hepatitis A, B en C vaak in één adem, maar het zijn drie verschillende virussen. Hepatitis A krijg je vooral via besmet eten of drinken, en die vorm gaat bijna altijd vanzelf over zonder blijvende schade. Hepatitis B en C zijn de vormen die via bloed en seks gaan, en juist die twee zijn voor een soa-check relevant.
Voor hepatitis A en B bestaat een vaccinatie, voor hepatitis C niet. Dat maakt hepatitis C een beetje een buitenbeentje, want je kunt je er niet tegen laten inenten. Gelukkig is juist die vorm tegenwoordig goed te behandelen.
In dit stuk laten we hepatitis A verder rusten en richten we ons op B en C. Dat zijn immers de twee die je via onbeschermde seks of bloedcontact kunt oplopen, en waar een discrete test je duidelijkheid over geeft.
Wat is het verschil tussen hepatitis B en C?
Hepatitis B en C worden allebei door een virus veroorzaakt en raken allebei je lever, maar ze verschillen op belangrijke punten. Hepatitis B wordt vooral via seks en bloed overgedragen en gaat bij volwassenen meestal vanzelf over. Hepatitis C gaat vooral via bloed en wordt vaker chronisch, maar is tegenwoordig goed te genezen.
De tabel hieronder zet de belangrijkste verschillen op een rij. Zie het als een kort overzicht, niet als een diagnose. Alleen een arts kan vaststellen wat er precies bij jou speelt.
| Hepatitis B | Hepatitis C | |
|---|---|---|
| Vooral via | Seks en bloed | Bloed, soms seks |
| Wordt vaak chronisch | Bij 5 tot 10% van de volwassenen | Bij ongeveer 80% van de besmettingen |
| Vaccinatie mogelijk | Ja | Nee |
| Te genezen | Acuut gaat meestal vanzelf over | Ja, meestal met medicijnen |
| Klachten in het begin | Vaak geen | Vaak geen |
Het grote verschil zit dus in de kans op een chronische infectie. Bij hepatitis C blijft het virus veel vaker in je lichaam zitten, terwijl je lichaam hepatitis B als volwassene meestal zelf opruimt. Volgens het RIVM wordt ongeveer 80 procent van de acute hepatitis C chronisch.
Hoe krijg je hepatitis B of C?
Hepatitis B krijg je vooral via onbeschermde seks en via bloed. Het virus zit in bloed, sperma, voorvocht en vaginaal vocht, dus seks zonder condoom is een duidelijke route. Hepatitis C gaat vooral via bloed-op-bloedcontact, en bij seks speelt het vaker als er bloed bij komt.
Dat verklaart waarom de twee virussen zich net iets anders verspreiden. Bij hepatitis B is seks een hoofdroute, bij hepatitis C is dat wat minder vaak zo. Denk bij bloedcontact aan gedeelde naalden, maar ook aan een tattoo of piercing die niet steriel gezet is.
Je loopt hepatitis niet op van een wc-bril, een glas delen of een hand geven. Het is echt gebonden aan bloed en aan bepaalde lichaamsvochten. Hoe je hepatitis B precies kunt oplopen en wanneer het risico groter is, lees je in ons stuk over hepatitis B besmetting.
Welke klachten geeft hepatitis?
Het vervelende aan hepatitis is dat je er vaak weinig van merkt. Veel mensen hebben in het begin geen enkele klacht, en juist daardoor blijft een infectie soms lang onopgemerkt. Als er wel klachten zijn, komen die meestal weken tot maanden na de besmetting.
Mogelijke signalen zijn moeheid, weinig trek, misselijkheid, pijn in je buik en spier- of gewrichtspijn. Een opvallender teken is geelzucht, waarbij je oogwit of je huid geel kleurt en je urine donker wordt. Geen van deze klachten bewijst op zichzelf dat je hepatitis hebt.
Herken je bij hepatitis C-achtige klachten iets, lees dan ons stuk over hepatitis C symptomen. En als je vooral bezig bent met dat gele kleurtje, dan gaat ons stuk over geelzucht dieper op de mogelijke oorzaken in.
Hoe gevaarlijk is hepatitis?
Hier is het goede nieuws dat vaak ondersneeuwt: de meeste mensen komen er goed vanaf. Bij hepatitis B wordt volgens het RIVM ongeveer 90 tot 95 procent van de volwassenen vanzelf weer helemaal beter. Je afweer ruimt het virus dan zelf op, en daarna ben je meestal beschermd.
Bij een kleiner deel blijft het virus wel in je lichaam. Dat heet een chronische infectie, en die kan op lange termijn je lever belasten. Bij hepatitis C gebeurt dat vaker, maar juist daar is de behandeling de laatste jaren sterk verbeterd.
Hepatitis C is tegenwoordig in de meeste gevallen te genezen met medicijnen. Wereldwijd genezen die middelen volgens de WHO meer dan 95 procent van de mensen. Hoe die behandeling werkt en hoe lang die duurt, lees je in ons stuk over hepatitis C behandeling.
Wat betekent een chronische hepatitis?
Van chronische hepatitis spreek je als het virus na de eerste maanden in je lichaam blijft zitten. Je merkt daar meestal weinig van, maar op de achtergrond kan het virus je lever langzaam belasten. Juist omdat je je vaak gewoon goed voelt, blijft een chronische infectie soms lang onopgemerkt.
Bij een chronische infectie houdt een arts je meestal in de gaten met bloedonderzoek. Zo wordt gevolgd hoe je lever het doet en of behandeling zinvol is. Volgens Thuisarts.nl kijkt een huisarts na een besmetting met hepatitis B na een half jaar opnieuw in je bloed of het virus weg is.
De boodschap is dus niet dat een chronische hepatitis meteen een ramp betekent. Het betekent vooral dat het slim is om te weten dat je het hebt, zodat je samen met een arts kunt kijken wat verstandig is.
Hoe laat je je op hepatitis testen?
Een hepatitistest is een bloedtest. Bij hepatitis B kijkt het lab of het virus in je bloed zit, bij hepatitis C wordt vaak eerst op antistoffen getest en daarna zo nodig bevestigd met een test op het virus zelf. Voor beide geldt: het is een klein prikje, meer niet.
Belangrijk is het zogeheten venster. Het duurt even voordat een infectie zichtbaar is in je bloed. Volgens Soa Aids Nederland kun je je bij hepatitis B ongeveer drie maanden na een risicomoment laten testen voor een betrouwbaar resultaat.
Je hoeft daar geen ingewikkeld traject voor in. Je kunt je discreet en anoniem laten checken, zonder dat je huisarts of verzekeraar er standaard bij betrokken is. Hoe dat precies werkt, van prik tot uitslag, staat in ons stuk over de hepatitis test.
Kun je hepatitis voorkomen?
Tegen hepatitis B bestaat een vaccinatie, tegen hepatitis C niet. De hepatitis B-prik zit in Nederland sinds 2011 in het Rijksvaccinatieprogramma voor baby's, dus veel jongere mensen zijn al beschermd. Twijfel je of jij gevaccineerd bent, dan kan je huisarts dat nakijken.
Voor allebei geldt dat een condoom het risico bij seks flink verkleint. Het virus zit in bloed en lichaamsvochten, dus een barrière maakt echt verschil. Bij hepatitis C helpt daarnaast alles waarmee je bloed-op-bloedcontact vermijdt, zoals geen naalden of scheermesjes delen.
Preventie is dus deels een prik en deels gewoon slim omgaan met bloed en seks. Je hoeft daar niet paranoïde van te worden. Het gaat om een paar simpele gewoontes die het risico klein houden.
Wie loopt meer risico op hepatitis?
Hepatitis kan iedereen oplopen, maar in sommige situaties is de kans wat groter. Denk aan onbeschermde seks met wisselende partners, bloedcontact via gedeelde naalden, of een tattoo of piercing die niet onder steriele omstandigheden gezet is. Ook seks waarbij bloed betrokken kan zijn, verhoogt de kans.
Dat betekent niet dat je iets fout hebt gedaan als je risico loopt. Het gaat puur om de routes waarlangs het virus zich kan verplaatsen. Herken je zo'n situatie, dan kan een test je simpelweg gemoedsrust geven.
Sommige mensen kiezen ervoor om zich na een risicomoment of periodiek te laten checken. Of dat bij jou past, is een persoonlijke afweging. Er is geen reden om je daar ongemakkelijk over te voelen.
Hoort hepatitis bij een gewone soa-check?
Hepatitis B en C zitten niet automatisch in elke soa-test. Een standaard soa-check kijkt vaak eerst naar chlamydia en gonorroe, en soms naar hiv en syfilis. Of hepatitis erbij zit, hangt af van het pakket dat je kiest en van je situatie.
Wil je breed getest worden, kijk dan goed welke infecties in je pakket zitten. In ons overzicht welke soa-test je wanneer nodig hebt leggen we uit hoe je dat kiest. Ook hiv hoort vaak in datzelfde gesprek thuis.
Twijfel je of je eerdere hepatitistest wel het hele beeld gaf, dan is ons stuk over hepatitis screening een goede volgende stap. Daar leggen we uit wat een screening wel en niet laat zien.
Wanneer is het slim om je te laten checken?
Er is geen reden voor schaamte om je te laten testen, en er is ook geen vast lijstje dat voor iedereen geldt. Sommige mensen kiezen ervoor om zich periodiek te laten checken, gewoon om te weten waar ze staan. Vooral na onbeschermde seks of bloedcontact kan een test je rust geven.
Wil je specifiek op hepatitis testen, dan geeft het hepatitis onderzoek daar inzicht in. Wil je hepatitis samen met andere virale soa's bekijken, dan kijkt het virale infecties pakket breder mee.
Zie een test niet als iets engs, maar als een manier om duidelijkheid te krijgen. Of de uitslag nu geruststellend is of om een vervolgstap vraagt, je weet in elk geval waar je aan toe bent. Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts, die kan je helpen bepalen of verdere stappen nodig zijn.
Bronnen
- RIVM. Hepatitis B. 2024. rivm.nl
- RIVM. Hepatitis C. 2024. rivm.nl
- World Health Organization. Hepatitis C fact sheet. 2026. who.int
- Soa Aids Nederland. Hepatitis B. 2024. soaaids.nl
- Thuisarts.nl. Ik heb hepatitis B. 2024. thuisarts.nl
Elk bloedtestresultaat bij Discreet Test bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur
