Een hepatitis B besmetting loopt bijna altijd via seks of via bloed. Het virus zit in bloed, sperma, voorvocht en vaginaal vocht, dus onbeschermde seks is een hoofdroute. Geruststellend detail: bij volwassenen ruimt ongeveer 90 tot 95 procent het virus vanzelf weer op.
Er doen veel misverstanden de ronde over hoe je hepatitis B krijgt. Nee, je loopt het niet op van een wc-bril of een glas. Hieronder lees je rustig welke routes wel risico geven, hoe groot de kans is, en hoe je een besmetting klein houdt.
Hoe krijg je hepatitis B?
Hepatitis B krijg je via bloed en via seks. Het virus komt je lichaam binnen als besmet bloed of vocht in contact komt met een wondje, een slijmvlies of je bloedbaan. Dat kan bij seks, maar ook bij bloedcontact op een andere manier.
Denk bij bloed aan gedeelde naalden, maar ook aan een scheermes of tandenborstel met bloedresten. Ook bij de bevalling kan het virus van moeder op kind overgaan. Meer over het virus in het algemeen lees je in ons stuk over hepatitis B en C.
Volgens het RIVM zijn seks zonder condoom en bloedcontact de belangrijkste routes. Dat maakt hepatitis B een soa waar een condoom echt verschil maakt.
Kun je hepatitis B via seks krijgen?
Ja, seks is een van de belangrijkste routes voor hepatitis B. Het virus zit in sperma, voorvocht en vaginaal vocht, dus seks zonder condoom kan het overdragen. Vooral seks waarbij de penis in de vagina of anus gaat, geeft risico.
Een condoom verkleint dat risico flink, omdat het een barrière vormt tegen die vochten. Volledig uit te sluiten is een besmetting nooit, maar de kans wordt er wel veel kleiner door. Ook bij wisselende partners loont het om je te laten checken.
Bij een soa-check hoort vaak ook een gesprek over andere infecties, zoals hiv. Die deelt namelijk deels dezelfde routes als hepatitis B.
Kun je hepatitis B van een wc-bril of glas krijgen?
Nee, dat kan niet. Je loopt hepatitis B niet op van een wc-bril, een glas of bestek delen, of een hand geven. Het virus heeft bloed of bepaalde lichaamsvochten nodig die in je lichaam terechtkomen, en dat gebeurt bij gewoon dagelijks contact niet.
Dat is een belangrijk misverstand om weg te nemen. Je hoeft dus niet bang te zijn om naast iemand met hepatitis B te zitten of samen te eten. Knuffelen, zoenen op de wang en samen koffie drinken zijn geen risico.
De tabel hieronder zet op een rij wat wel en niet een besmettingsroute is.
| Wel risico | Geen risico |
|---|---|
| Onbeschermde seks | Wc-bril gebruiken |
| Gedeelde naalden | Een glas of bestek delen |
| Scheermes of tandenborstel met bloed | Een hand geven of knuffelen |
| Van moeder op kind bij de bevalling | Samen eten of koffie drinken |
Hoe groot is de kans op besmetting?
De kans hangt af van de route en van de situatie. Bij onbeschermde seks met iemand die het virus draagt, is de kans reëel, want hepatitis B is behoorlijk besmettelijk via bloed en vocht. Bij eenmalig, oppervlakkig contact is de kans juist klein.
Wat vaak geruststelt: raak je als volwassene besmet, dan ruimt je afweer het virus meestal zelf op. Volgens het RIVM wordt zo'n 90 tot 95 procent van de volwassenen vanzelf weer helemaal beter. Bij een kleiner deel blijft het virus zitten.
Dat betekent niet dat je risico kunt negeren. Het betekent vooral dat een besmetting lang niet altijd tot blijvende problemen leidt, zeker niet als je weet dat je het hebt.
Hoe voorkom je hepatitis B?
Tegen hepatitis B bestaat een vaccinatie, en dat is de sterkste vorm van preventie. In Nederland zit de hepatitis B-prik sinds 2011 in het Rijksvaccinatieprogramma voor baby's, dus veel jongere mensen zijn al beschermd. Twijfel je of jij gevaccineerd bent, dan kan je huisarts dat nakijken.
Daarnaast verkleint een condoom het risico bij seks flink. En bij bloed geldt: deel geen naalden, scheermesjes of tandenborstels. Dat zijn simpele gewoontes die veel schelen.
Preventie is dus deels een prik en deels slim omgaan met bloed en seks. Je hoeft er niet krampachtig van te worden.
Wanneer kun je je na een risico laten testen?
Na een risicomoment is het even wachten voordat een test betrouwbaar is. Volgens Soa Aids Nederland kun je je bij hepatitis B ongeveer drie maanden na onbeschermde seks of bloedcontact laten testen. Dat venster heb je nodig omdat het virus even tijd kost om zichtbaar te worden.
Je kunt je discreet en anoniem laten checken, zonder dat je huisarts of verzekeraar er standaard bij betrokken is. Hoe zo'n test werkt, van prik tot uitslag, lees je in ons stuk over de hepatitis test.
Wil je specifiek op hepatitis testen, dan geeft het hepatitis onderzoek daar inzicht in. Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts, die kan je helpen bepalen of verdere stappen nodig zijn.
Bronnen
- RIVM. Hepatitis B. 2024. rivm.nl
- Soa Aids Nederland. Hepatitis B. 2024. soaaids.nl
- World Health Organization. Hepatitis B fact sheet. 2024. who.int
Elk bloedtestresultaat bij Discreet Test bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur
