Voordat je met PrEP begint, hoort er onderzoek bij. Meestal gaat het om een hiv-test, een soa-screening, een controle van je nierfunctie en een test op hepatitis B. Tijdens PrEP komen die controles met vaste tussenpozen terug. Zo blijft PrEP veilig en weet je waar je staat.
Dat onderzoek is geen drempel om bang voor te zijn. Het is juist wat PrEP betrouwbaar maakt.
Waarom onderzoek vooraf?
PrEP werkt alleen goed als de basis klopt. De hiv-test bevestigt dat je geen onbehandelde hiv hebt, want PrEP is bedoeld om hiv te voorkomen, niet te behandelen. De andere testen brengen je uitgangssituatie in kaart. Volgens het RIVM zijn deze controles een vast onderdeel van PrEP.
Welke bloedtesten horen erbij?
De controle voor de start bestaat meestal uit een paar vaste onderdelen. Onderstaand overzicht laat zien wat er vaak wordt onderzocht en waarom. Je arts bepaalt wat in jouw geval precies nodig is.
| Moment | Onderzoek | Doel |
|---|---|---|
| Voor de start | Hiv-test | Onbehandelde hiv uitsluiten |
| Voor de start | Soa-screening | Bestaande soa's opsporen |
| Voor de start | Nierfunctie | Veilig gebruik beoordelen |
| Voor de start | Hepatitis B | Status bepalen voor de behandeling |
| Tijdens PrEP | Herhaling van bovenstaande | Bewaken en bijsturen |
Dit overzicht is een hulpmiddel, geen medisch voorschrift. Het exacte schema stem je af met de arts die je PrEP voorschrijft.
Controles tijdens PrEP
Tijdens PrEP komen de controles met vaste tussenpozen terug, vaak ongeveer elke drie maanden. Zo houden je arts en jij zicht op je hiv-status, je nierfunctie en eventuele soa's. Hoe vaak je precies test, lees je in PrEP en soa-testen: hoe vaak moet je je laten checken?.
Wil je eerst weten wat PrEP eigenlijk is, begin dan bij wat is PrEP en voor wie is het zinvol?.
Mogelijke bijwerkingen
PrEP wordt door de meeste mensen goed verdragen. Sommigen merken in het begin lichte klachten, zoals misselijkheid of hoofdpijn, die vaak vanzelf afnemen. De nierfunctie wordt gecontroleerd omdat PrEP daar invloed op kan hebben. Bespreek klachten altijd met je arts; stop niet zomaar zelf.
Wat kun je zelf anoniem laten checken?
De nierfunctie- en hepatitis B-controle horen bij de arts die je PrEP voorschrijft. De soa- en hiv-kant kun je daarnaast anoniem bij ons doen, bijvoorbeeld met een hiv-test of de hepatitis screening. Meer over hepatitis lees je in hepatitis screening begrijpen.
Eerlijk gezegd is dit het geruststellende deel van PrEP: je gaat niet blind, je wordt gevolgd. En een deel van die controle regel je gewoon discreet, wanneer het jou uitkomt.
Hoe bereid je je voor op de eerste controle?
Voor de eerste afspraak hoef je weinig te doen, maar een paar dingen helpen. Schrijf op sinds wanneer je risico loopt en of je klachten hebt, want dat bepaalt mee welke testen zinvol zijn. Neem ook mee welke medicijnen je al gebruikt.
Veel mensen vinden de eerste keer spannend. Dat is begrijpelijk, maar de controle zelf is rustig en routinematig. Het is vooral een nulmeting: waar sta je nu, zodat je arts vanaf daar kan volgen.
Heb je tussen twee controles door een vraag of een klacht, wacht dan niet tot je volgende afspraak. Een tussentijdse soa-test of een belletje met je arts kan veel onzekerheid wegnemen.
Veelgestelde vragen over PrEP-controles
Waarom wordt mijn nierfunctie gecontroleerd? PrEP kan invloed hebben op de nieren, en met een eenvoudige bloedtest houdt je arts dat in de gaten. Zo blijft het gebruik veilig.
Hoe vaak worden de controles herhaald? Vaak ongeveer elke drie maanden, maar je arts bepaalt het ritme. Bij klachten of veranderingen kan dat tussendoor aangepast worden.
Kan ik een deel zelf anoniem laten testen? Ja. De hiv- en soa-kant kun je discreet bij ons doen; de nierfunctie- en hepatitis B-controle horen bij de arts die je PrEP voorschrijft.
Wat als een controle iets afwijkends laat zien? Dan bespreekt je arts wat het betekent en wat de vervolgstap is. Een afwijking betekent niet automatisch stoppen, het betekent vooral: even goed kijken.
Mag ik PrEP zelf stoppen? Bespreek stoppen altijd eerst met je arts. Zo voorkom je dat je onbeschermd bent op een moment dat je dat niet wilt.
Elk soa-resultaat bij ons wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. PrEP en PEP zijn medicijnen die je via de GGD of je huisarts regelt; bespreek het starten, stoppen en je controles altijd met hen.
Wil je meer weten over betrouwbaarheid, de window-periode en anoniem testen? Lees onze hiv test gids.
Bronnen
Tags
Auteur
