De schaamluis symptomen die je als eerste opvallen zijn jeuk in het schaamhaar, witgele puntjes die aan de haren vastgeplakt zitten, en soms roodbruine stipjes in je ondergoed. De jeuk komt meestal pas twee tot vier weken na de besmetting op en is 's nachts het hevigst.
Die vertraging verrast veel mensen. Je hebt de luizen al weken voordat je iets merkt.
Dat komt doordat de jeuk niet van de beet zelf komt, maar van een allergische reactie op het speeksel van de luis. Je afweer moet dat eerst leren herkennen.
Wat is het eerste symptoom van schaamluis?
Het eerste symptoom is bijna altijd jeuk in de schaamstreek die niet overgaat. Anders dan irritatie na het scheren wordt deze jeuk in de loop van dagen tot weken erger in plaats van minder. Hij zit in het behaarde deel, niet op de gladde huid van de eikel of de schaamlippen.
Krab je 's nachts wakker? Dat is typisch.
Luizen zijn actiever in het donker en de huid is warmer onder de dekens, dus de jeuk piekt tussen middernacht en de ochtend. Bij een tweede besmetting kan het veel sneller gaan, omdat je afweer het speeksel dan al kent.
Hoe zien schaamluizen en neten eruit?
Een volwassen schaamluis is ongeveer 3 millimeter groot, grijsbruin tot huidkleurig, en breder dan lang. De neten zijn ovale witgele puntjes van minder dan een millimeter die stevig aan de haarschacht vastgekit zitten. Je veegt ze er niet af, en dat is het beste onderscheid met roos of resten van scheerschuim.
De luis zelf beweegt traag en houdt zich met zes pootjes aan twee haren tegelijk vast.
| Wat je ziet | Schaamluis | Roos of huidschilfers | Restje zeep of crème |
|---|---|---|---|
| Grootte | Neet minder dan 1 mm, luis circa 3 mm | Wisselend, vaak groter en onregelmatig | Wisselend |
| Kleur | Witgeel tot grijsbruin | Wit tot grijs | Wit |
| Laat het los bij vegen? | Nee, zit vastgekit | Ja | Ja |
| Waar precies | Aan de haarschacht, vaak dicht bij de huid | Los tussen de haren | Op de huid |
| Beweegt het? | De luis wel, traag | Nee | Nee |
Een loep of de zoomfunctie van je telefoon helpt enorm. Bij daglicht zie je meer dan bij badkamerverlichting.
Waar op je lichaam zit schaamluis?
Schaamluis zit vooral in het schaamhaar, maar hij houdt van elk grof haar. Dat betekent dat hij ook in okselhaar, borsthaar, beenhaar, baard, snor, wenkbrauwen en soms wimpers terechtkomt. Op hoofdhaar overleeft hij niet, want dat is te fijn om zich aan vast te klemmen.
Bij mensen met veel lichaamsbeharing kan de infectie zich verder uitbreiden dan verwacht.
Luizen in de wimpers zijn zeldzaam en vragen om een andere aanpak, omdat de gebruikelijke crème niet vlak bij de ogen hoort. Volgens Thuisarts.nl overleg je dat met je huisarts.
Wat zijn maculae ceruleae?
Maculae ceruleae zijn blauwgrijze vlekjes van een halve tot één centimeter op de huid van de onderbuik, de liezen of de binnenkant van de dijen. Ze ontstaan door kleine bloedinkjes op plekken waar luizen gebeten hebben. Ze doen geen pijn en verdwijnen vanzelf na de behandeling.
Veel mensen zien ze aan voor blauwe plekken.
Ze zijn niet altijd aanwezig, maar als je ze ziet samen met jeuk, wijst dat sterk in de richting van schaamluis. Voor het complete beeld staan symptomen, behandeling en testen bij elkaar in ons hoofdartikel over schaamluis.
Kan schaamluis zonder jeuk verlopen?
Ja. Een deel van de mensen met schaamluis merkt weinig tot niets, zeker in de eerste weken en zeker bij een eerste besmetting. De jeuk is een reactie van je eigen afweer, en die reactie verschilt sterk per persoon.
Daarom vinden sommige mensen de luizen bij toeval.
Geen jeuk betekent niet dat je niet besmettelijk bent. Zolang er levende luizen en neten zitten, kunnen ze overlopen naar een partner.
Wanneer is het waarschijnlijk iets anders?
Als de jeuk binnen een paar dagen na het scheren begon en je ziet puistjes rond de haartjes, past dat beter bij folliculitis. Zit de jeuk vooral tussen je vingers, op je polsen en 's nachts hevig over je hele lichaam, denk dan aan schurft. Rode, vochtige plekken in de liesplooien wijzen eerder op een schimmel.
Geen van deze drie is met een laboratoriumtest aan te tonen.
Twijfel je tussen platjes en scabiës, dan legt is schurft een soa het verschil uit. Past je klacht in geen enkel hokje, kijk dan bij jeuk en irritatie onderin.
Wat als de jeuk na de behandeling blijft?
Jeuk kan nog een tot twee weken aanhouden nadat alle luizen dood zijn, omdat de allergische reactie tijd nodig heeft om uit te doven. Blijvende jeuk is dus niet automatisch een teken dat de behandeling mislukt is. Zie je na een week nog levende luizen, dan is dat wel een reden om verder te kijken.
Het verschil zit in wat je ziet, niet in wat je voelt.
Hoe je die tweede ronde aanpakt, staat in schaamluis behandeling. En omdat schaamluis vaak samengaat met een tweede, klachtenvrije infectie (31,4 procent in de serie van Chapel e.a., 1979), kiezen sommige mensen ervoor om zich daarnaast te laten checken op chlamydia, gonorroe en trichomonas. Bespreek een uitslag altijd met je huisarts.
Bronnen
- Patel PU, Tan A, Levell NJ. A clinical review and history of pubic lice. Clinical and Experimental Dermatology, 2021. PMID 33811771
- Chapel TA, Katta T, Kuszmar T, DeGiusti D. Pediculosis pubis in a clinic for treatment of sexually transmitted diseases. Sexually Transmitted Diseases, 1979. PMID 531724
- Thuisarts.nl, Ik heb schaamluis. thuisarts.nl
- RIVM, LCI-richtlijn scabiës. lci.rivm.nl
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur
Discreettest
Dr. Naimi, BIG-geregistreerde arts, ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen. Lees ons medisch beleid
