Samen testen in een nieuwe relatie: voordat je stopt met condooms

"Zullen we stoppen met condooms?" Het is een zin die in bijna elke nieuwe relatie een keer valt, vaak ergens tussen de derde date en het moment dat een tandenborstel blijft liggen. En meestal volgt er een korte stilte. Want diezelfde vraag betekent ook: ik vertrouw je, en ik heb geen idee wat we allebei meenemen aan eerdere partners. Dit artikel gaat over die stilte, en hoe je hem samen invult zonder dat het een verhoor wordt.

Wij vinden dat samen laten checken voordat je de condooms weglaat de meest normale stap in een relatie zou moeten zijn, normaler dan samen op vakantie boeken. Het zegt niets over wantrouwen. Het zegt dat jullie allebei serieus met je gezondheid omgaan.

Waarom juist op dit moment checken?

Een condoom verlaagt het risico op de meeste soa\'s flink. Laat je het weg, dan valt die bescherming weg, en wat de een meeneemt wordt opeens ook iets van de ander. Het lastige is dat veel soa\'s weinig tot geen klachten geven. Volgens het RIVM verloopt een flink deel van de chlamydia- en gonorroe-infecties zonder duidelijke symptomen, waardoor iemand jaren onbewust drager kan zijn. "Ik voel me prima" is dus geen bewijs dat er niets speelt.

Daarom is het overstapmoment naar onbeschermde seks precies het juiste haakje om het een keer goed te regelen. Niet uit angst, maar omdat je vanaf dat punt elkaars enige bescherming bent.

Hoe begin je het gesprek zonder dat het een beschuldiging wordt?

De truc zit in het woord "wij". "Zullen we ons allebei laten checken voordat we stoppen met condooms?" landt heel anders dan "Heb jij je weleens laten testen?". Het eerste is een gezamenlijk plan, het tweede voelt als een examen.

Kies een rustig moment, dus niet vlak voor of tijdens seks. Houd het kort en breng het van jezelf uit. De meeste mensen reageren opgelucht dat het wordt benoemd, omdat ze er zelf ook al aan dachten. Reageert je partner toch wat afhoudend, dan komt dat vaker door schaamte of onwennigheid dan door iets om te verbergen. Soa Aids Nederland geeft praktische tips voor het praten over testen met een partner.

Waarop laten jullie je checken, en wanneer?

Niet elke soa heeft dezelfde "window period", de tijd na een risicocontact waarin een test nog niet betrouwbaar is. Test je te vroeg, dan kan een resultaat negatief zijn terwijl er toch iets speelt. Onderstaande tabel helpt je samen te plannen op basis van jullie laatste andere partner.

*Indicatieve termijnen op basis van informatie van Thuisarts.nl en het RIVM. De precieze window period kan per situatie en per test verschillen, dus bij twijfel kun je je huisarts of de GGD raadplegen.

De praktische conclusie: ben je korter dan twee weken geleden met iemand anders geweest, dan kan het zinvol zijn de chlamydia- en gonorroe-test iets uit te stellen, of na een aantal weken een hertest te doen. Hadden jullie oraal of anaal contact, dan kan het verstandig zijn een test te kiezen die ook keel en anus meeneemt, omdat een gewone urine- of bloedtest die plekken niet altijd oppikt.

Willen jullie in een keer een breed beeld, dan kun je kijken naar een soa-onderzoek op chlamydia, gonorroe en trichomonas. Twijfel je welke test bij jullie situatie past, lees dan onze gids over welke soa test je wanneer nodig hebt. Wil je de timing in detail, dan legt hoe lang na onbeschermde seks je kunt testen het verder uit.

Hoe houden jullie het laagdrempelig en privé?

Samen testen kan heel discreet. Je bestelt online, gaat langs een gewone priklocatie bij jullie in de buurt en de resultaten staan in een beveiligde omgeving die alleen jullie kunnen openen. Voor sommige stellen helpt het om het tegelijk te doen, samen langs te gaan en samen op de resultaten te wachten. Zo hoeft niemand het alleen te dragen.

Houd wel in gedachten dat een zelf geregelde test geen vervanging is van een arts bij klachten of zorgen. Heb je symptomen, of komt er een positief resultaat uit, dan kun je dat altijd met je huisarts of de GGD bespreken.

Samen die stap zetten

Stoppen met condooms is een mooi moment in een relatie, en het wordt alleen maar geruster als je het samen voorbereidt. Eén keer samen laten checken, rekening houden met de window period, en daarna verder met een schone lei. Geen groot drama, gewoon iets wat jullie samen regelen.

Bronnen

• RIVM, soa en testen: rivm.nl/soa
• Soa Aids Nederland, de soa-test: soaaids.nl/nl/soa-test
• Thuisarts.nl, over soa: thuisarts.nl/soa

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek behandelbeslissingen met je huisarts.