De incubatietijd van herpes ligt meestal tussen 2 en 12 dagen. Zo lang duurt het gemiddeld voordat een eerste uitbraak zichtbaar wordt, als je die al krijgt. De tijd tot een bloedtest betrouwbaar is, is iets heel anders: die loopt in weken, niet in dagen.
Dit onderscheid is waar de meeste mensen struikelen, en ik snap waarom. Twee klokken, twee heel verschillende antwoorden, en ze worden overal door elkaar gehaald.
We halen ze uit elkaar. Voor het volledige beeld van de infectie kun je ons overzicht over herpes genitalis lezen.
Wat is de incubatietijd van herpes?
De incubatietijd is de periode tussen besmetting en de eerste klachten. Bij herpes ligt die meestal tussen 2 en 12 dagen, met een gemiddelde rond de 4 dagen. Krijg je een eerste uitbraak, dan begint die vaak met tintelen of branden op de plek, gevolgd door blaasjes.
Maar hier zit de adder. De meeste mensen krijgen helemaal geen herkenbare eerste uitbraak, dus voor hen tikt die klok onzichtbaar door.
In een onderzoek onder ruim 3.400 jonge vrouwen verliep 74 procent van de eerste HSV-1-infecties en 63 procent van de eerste HSV-2-infecties zonder herkende klachten (Bernstein et al., 2013).
Hoe lang duurt het voor een test iets laat zien?
Dat hangt af van welke test je doet. Een PCR-uitstrijkje werkt zodra er een blaasje is, dus binnen die eerste dagen. Een bloedtest heeft veel meer tijd nodig, want je lichaam moet eerst antistoffen aanmaken, en dat duurt doorgaans enkele weken tot een paar maanden.
De onderstaande tijdlijn houdt de twee klokken uit elkaar.
| Moment | Wat er gebeurt | Welke test werkt dan |
|---|---|---|
| Dag 0 | Besmetting | Geen enkele test |
| Dag 2 tot 12 | Eventueel een eerste uitbraak | PCR van het blaasje |
| Week 2 tot 12 | Antistoffen komen op gang | Bloedtest wordt langzaam bruikbaar |
| Na ongeveer 12 weken | Antistoffen zijn meestal aantoonbaar | Een negatieve bloedtest zegt meer |
PCR op een vers blaasje vindt het virus duidelijk vaker dan de oude kweek, en is daarom de aangewezen test zodra er iets zichtbaar is (LeGoff et al., 2014).
Wanneer kun je na een risicomoment testen?
Zie je binnen twee weken een blaasje, ga dan meteen naar je huisarts of een Centrum Seksuele Gezondheid voor een uitstrijkje. Zie je niets en wil je toch weten hoe je ervoor staat, dan heeft een bloedtest tijd nodig. Te vroeg prikken geeft een negatieve uitslag die niets uitsluit.
Stel, je hebt 5 dagen geleden een risicomoment gehad en je ziet niets: dan bewijst dat weinig, want 63 procent van de eerste HSV-2-infecties verloopt zonder herkende klachten. Geen blaasje is geen bewijs.
Welk moment voor jou verstandig is, bespreek je het beste met je huisarts of de GGD. Thuisarts.nl beschrijft die klachtgerichte aanpak, en het RIVM houdt dezelfde lijn aan voor de Nederlandse soa-zorg.
Waarom verschilt de window periode per soa?
Omdat elke test iets anders opspoort. Een PCR zoekt het virus of de bacterie zelf en kan daardoor vroeg positief worden. Een antistoftest wacht op de reactie van je immuunsysteem, en die reactie heeft nu eenmaal opstarttijd nodig. Dat verschil bepaalt je wachttijd.
Voor chlamydia en gonorroe ligt dat venster korter dan voor hiv of herpes-antistoffen. Wij hebben de tijdlijnen per soa op een rij gezet in hoe lang na onbeschermde seks je kunt testen.
Welke herpestest bij jouw situatie past, staat in herpes test.
Kun je iemand besmetten in de incubatietijd?
Ja, dat kan. Het virus kan al aanwezig zijn op de huid voordat je zelf iets merkt, en zelfs helemaal zonder dat er ooit een blaasje komt. Dat heet asymptomatische uitscheiding, en het is de belangrijkste reden dat herpes zich zo stil verspreidt.
Bij mensen met HSV-2 zonder klachten werd het virus op 10,2 procent van de dagen gevonden, tegen 20,1 procent bij mensen met klachten (Tronstein et al., 2011). Het virus wacht dus niet netjes op je symptomen.
Hoe die overdracht precies werkt, en wat condooms wel en niet doen, leggen we uit in hoe krijg je herpes.
Wat is je volgende stap?
Heb je nu een blaasje, wacht dan niet af. Een uitstrijkje is het scherpst zolang het blaasje vers is, en dat venster is kort. Bel je huisarts of een Centrum Seksuele Gezondheid.
Wil je zonder klachten weten of je HSV-1 of HSV-2 hebt opgelopen, dan kun je bij ons HSV-1 IgG en HSV-2 IgG los aan je eigen test toevoegen. Houd daarbij de wachttijd aan die hierboven staat, anders test je jezelf een vals gerust gevoel aan.
Bronnen
- Bernstein DI, Bellamy AR, Hook EW, et al. Epidemiology, clinical presentation, and antibody response to primary infection with herpes simplex virus type 1 and type 2 in young women. Clin Infect Dis. 2013;56(3):344-351. PMID 23087395.
- LeGoff J, Pere H, Belec L. Diagnosis of genital herpes simplex virus infection in the clinical laboratory. Virol J. 2014;11:83. PMID 24885431.
- Tronstein E, Johnston C, Huang ML, et al. Genital shedding of herpes simplex virus among symptomatic and asymptomatic persons with HSV-2 infection. JAMA. 2011;305(14):1441-1449. PMID 21486977.
- RIVM. Soa-richtlijnen en surveillance seksuele gezondheid. Beschikbaar via rivm.nl.
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb genitale herpes. Beschikbaar via thuisarts.nl.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Elk soa-testresultaat bij Discreet Test wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek klachten of behandelbeslissingen altijd met je huisarts, de GGD of een Centrum Seksuele Gezondheid.
Auteur
