Welke soa-test heb je als man nodig? Voor de meeste mannen zonder klachten is een test op chlamydia en gonorroe een logische basis, vaak aangevuld met hiv en syfilis. Die test gaat meestal via wat urine, soms via bloed of een uitstrijk. Veel soa's geven bij mannen geen of weinig klachten, dus testen is de enige manier om het zeker te weten.
Ik hoor mannen vaak zeggen: ik voel niks, dus het zal wel goed zijn. Dat klopt lang niet altijd.
Welke soa-symptomen krijgen mannen?
Klachten die bij een soa kunnen passen zijn afscheiding uit de plasbuis, een branderig gevoel bij het plassen, jeuk, of pijn aan de balzak. Soms zie je een bultje of blaasje. Maar veel mannen hebben helemaal geen klachten, ook met een soa.
Branderig plassen komt ook door een blaasontsteking of irritatie. Wanneer dat wel of niet op een soa wijst, lees je in branderig gevoel bij het plassen: soa of toch iets anders?.
Welke soa-test heb je als man nodig?
Dat hangt af van je situatie en je seksleven. Voor veel mannen is een test op chlamydia en gonorroe een logisch startpunt, bij wisselende partners aangevuld met hiv en syfilis. De tabel hieronder geeft een beeld, maar vervangt geen advies van je huisarts of de GGD.
| Jouw situatie | Test die vaak past | Hoe afgenomen |
|---|---|---|
| Geen klachten, wel seks gehad | Chlamydia en gonorroe | Meestal urine |
| Branderig plassen of afscheiding | Chlamydia, gonorroe, soms meer | Urine, soms een uitstrijk |
| Nieuwe of wisselende partners | Bredere check, incl. hiv en syfilis | Urine en bloed |
| Anale of orale seks gehad | Aanvullend op die plek testen | Uitstrijk keel of anus |
Deze tabel is een hulpmiddel, geen voorschrift. Weet je niet welke test bij jou hoort, begin dan bij onze gids welke soa-test heb je wanneer nodig?. Bij ons kun je anoniem de chlamydia-, gonorroe- en trichomonastest doen of een losse hiv-test.
Hoe wordt een soa-test bij mannen afgenomen?
Dat verschilt per soa. Chlamydia en gonorroe gaan meestal via een urinemonster: je vangt wat plas op, vaak de eerste straal. Voor hiv en syfilis is een beetje bloed nodig. Heb je orale of anale seks gehad, dan kan een uitstrijk op die plek nodig zijn.
Voor de urinetest is het handig om een paar uur niet geplast te hebben. Zo zit er meer materiaal in je monster en is de uitslag betrouwbaarder.
Kun je als man een soa hebben zonder klachten?
Ja, en vaker dan je denkt. Een flink deel van de chlamydia- en gonorroe-infecties verloopt zonder duidelijke klachten. In een onderzoek in vijf landen (Detels e.a., Sexually Transmitted Diseases, 2011) bleek een groot deel van de infecties bij mannen geen symptomen te geven.
Dat maakt soa's stiekem: zonder klachten merk je niets, terwijl je een partner wel kunt besmetten. Testen is dan de enige manier om duidelijkheid te krijgen.
Meer over de soa die mannen vaak als eerste herkennen, lees je in gonorroe (druiper): symptomen herkennen en testen.
Hoe vaak laat je je als man checken?
Een vast getal is er niet. Bij wisselende partners of na onbeschermde seks is vaker checken logisch dan bij een vaste relatie. Wat bij jou past, kun je samen met de GGD of je huisarts inschatten.
Mijn nuchtere advies: koppel een check los van klachten. Juist omdat je vaak niets voelt, is een korte test af en toe het verstandigst.
Veelgestelde vragen over soa-testen bij mannen
Kan ik een soa-test doen met alleen urine? Voor chlamydia en gonorroe vaak wel. Voor hiv en syfilis is bloed nodig, en na orale of anale seks soms een uitstrijk. Welke combinatie past, hangt af van je situatie.
Hoe lang moet ik wachten na seks voordat ik test? Elke soa heeft een eigen wachttijd voordat een test betrouwbaar is. Hoe die vensterperiode werkt, lees je in onze gids over soa-testen.
Merkt mijn partner iets van mijn test? Nee. Bij ons test je anoniem en zonder verzekering, dus je houdt het volledig in eigen hand.
Is een soa-test bij mannen pijnlijk? Meestal niet. Urine opvangen doet niets, een bloedafname is een korte prik. Het ongemak valt voor de meeste mannen mee.
Moet ik testen als ik een condoom heb gebruikt? Een condoom verlaagt het risico flink, maar dekt niet alles af. Bij twijfel of een ongelukje is een check alsnog verstandig.
Elk soa-resultaat bij ons wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. Heb je klachten of twijfel je over je situatie, bespreek dat dan met je huisarts of de GGD; dit artikel is bedoeld als uitleg, niet als medisch advies.
Bronnen
- RIVM, Soa
- Soa Aids Nederland, Soa-test
- Thuisarts.nl, Soa
- Detels R e.a. The incidence and correlates of symptomatic and asymptomatic Chlamydia trachomatis and Neisseria gonorrhoeae infections in selected populations in five countries. Sex Transm Dis. 2011 (PMID 22256336).
Auteur
