Trichomonas wordt in vrijwel alle gevallen via seksueel contact overgedragen. Niet-seksuele overdracht is beschreven, maar in onderzoek zeldzaam en vooral gerapporteerd in bijzondere omstandigheden. Een zwembad, een wc-bril of een handdoek is bij volwassenen geen realistische verklaring.
Deze vraag komt bijna altijd na een positieve uitslag, en dan zit er meer achter dan biologie. Daarom behandelen we hem serieus in plaats van hem weg te wuiven.
Kun je trichomonas van een wc-bril of zwembad krijgen?
Praktisch gezien niet. Trichomonas vaginalis overleeft buiten het lichaam slechts kort en heeft een vochtige omgeving nodig. Chloorwater is bovendien geen omgeving waarin de parasiet zich handhaaft. De routes waar mensen aan denken, vallen daarmee vrijwel allemaal af.
| Route | Wat het onderzoek suggereert |
|---|---|
| Seksueel contact | De route die de infecties verklaart |
| Zwembad of jacuzzi | Niet realistisch, parasiet overleeft dit niet |
| Wc-bril | Niet realistisch bij volwassenen |
| Gedeelde vochtige handdoek | Theoretisch, in onderzoek zeldzaam |
| Gedeeld badwater | Beschreven bij meisjes in specifieke omstandigheden |
Die onderste rij is de nuance die vaak ontbreekt.
Wat laat het onderzoek naar niet-seksuele overdracht zien?
Crucitti en collega's onderzochten in 2011 schoolgaande meisjes in Ndola, Zambia, en vonden trichomonas ook bij meisjes zonder gerapporteerd seksueel contact. Zij beschreven daarbij het delen van badwater en waslappen als mogelijke factor. Dat is de sterkste beschikbare aanwijzing dat niet-seksuele overdracht kan bestaan.
Let op de context. Het ging om een specifieke situatie met gedeeld badwater, niet om een openbaar zwembad in Nederland.
Kan bestaan en waarschijnlijk zijn is niet hetzelfde. Bij volwassenen met een positieve uitslag blijft seksueel contact veruit de aannemelijkste verklaring, en dat is de eerlijke samenvatting.
Waarom kan het lang duren voordat iemand het merkt?
Omdat de infectie vaak stil verloopt, zeker bij mannen. Van Gerwen en collega's beschreven in 2021 dat het merendeel van de mannen met trichomonas geen klachten heeft. Sutton en collega's vonden bij vrouwen eveneens een groot aandeel zonder klachten.
Dat betekent iets belangrijks voor de rekensom die mensen thuis maken.
Als iemand nu positief test, zegt dat niet dat de besmetting recent was. De infectie kan al veel langer aanwezig zijn geweest zonder dat iemand een reden had om te testen. Het moment van de uitslag is het moment waarop er gekeken werd, meer niet.
Hoe lang overleeft trichomonas buiten het lichaam?
Kort, en alleen in een vochtige omgeving. De parasiet heeft geen beschermende cystevorm zoals sommige andere parasieten, waardoor uitdrogen hem snel fataal wordt. Op een droge wc-bril of een droge handdoek is de overlevingstijd daarom verwaarloosbaar.
Vochtig maakt het verhaal iets anders, maar niet veel.
Schwebke en Burgess beschreven in hun overzicht dat overleving buiten het lichaam mogelijk is in vochtige omstandigheden, en dat dit de basis vormt voor de zeldzame meldingen van niet-seksuele overdracht. Het gaat dan om direct gedeeld vocht, niet om een gedeelde ruimte.
Praktisch: chloor, droogte en tijd werken alle drie tegen de parasiet. Een openbaar zwembad combineert die drie, wat verklaart waarom die route in geen enkel onderzoek als bron opduikt.
Betekent een positieve uitslag dat er is vreemdgegaan?
Niet automatisch. Trichomonas kan lange tijd onopgemerkt blijven, waardoor de diagnose weinig zegt over wanneer de besmetting plaatsvond. Een positieve uitslag bij een van beide partners kan dus ook passen bij een infectie die al bestond voordat de relatie begon.
We zeggen dit niet om iets goed te praten. We zeggen het omdat de tijdlijn feitelijk onduidelijk is en mensen op basis van een verkeerde aanname grote beslissingen nemen.
Neem een stel dat 3 jaar samen is en waarvan er nu één positief test. De uitslag vertelt je welk jaar er getest is, niet welk jaar er besmet is.
Dat onderscheid is naar mijn idee het belangrijkste dat je uit dit hele artikel kunt meenemen.
Wat wel helpt, is dat jullie allebei weten waar je aan toe bent. Een chlamydia, gonorroe en trichomonas test geeft die duidelijkheid voor de drie meest voorkomende, en kan als het prettiger voelt anoniem.
Wat je hierna kunt doen
Is er een uitslag, dan is de partner meebehandelen bij trichomonas gebruikelijk, en dat regelt je huisarts. Twijfel je of iets zonder seks kan zijn overgedragen, dan is het antwoord bijna altijd: onwaarschijnlijk, maar de tijdlijn is wel ruimer dan je denkt.
Het RIVM publiceert jaarlijks de Nederlandse soa-cijfers, waaronder de diagnoses die via gericht onderzoek gevonden worden.
Lees verder in bacteriële vaginose, candida of trichomonas, over de vrouwelijke klachten in trichomonas symptomen bij de vrouw, en over de stille kant in trichomonas bij mannen.
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Bronnen
- Crucitti T, et al. Non-sexual transmission of Trichomonas vaginalis in adolescent girls attending school in Ndola, Zambia. PLoS One, 2011. PMID: 21305023
- Van Gerwen OT, et al. Epidemiology, Natural History, Diagnosis, and Treatment of Trichomonas vaginalis in Men. Clinical Infectious Diseases, 2021. PMID: 34079999
- Sutton M, et al. The prevalence of Trichomonas vaginalis infection among reproductive-age women in the United States, 2001-2004. Clinical Infectious Diseases, 2007. PMID: 17968828
- Schwebke JR, Burgess D. Trichomoniasis. Clinical Microbiology Reviews, 2004. PMID: 15489349
- RIVM, Seksueel overdraagbare aandoeningen in Nederland, jaarlijkse surveillancerapportage
Auteur
