Trichomonas geeft bij vrouwen klassiek geelgroene, soms schuimende afscheiding met een onaangename geur, jeuk en soms pijn bij het plassen. Dat is het leerboekbeeld. In de praktijk merkt een groot deel van de vrouwen met trichomonas niets, en dat is precies waarom deze soa vaak laat wordt gevonden.
Trichomonas vaginalis is een eencellige parasiet, geen bacterie en geen schimmel. Dat verklaart waarom hij anders wordt behandeld dan de infecties waar hij op lijkt.
Welke klachten passen bij trichomonas?
De meest beschreven klachten zijn veranderde afscheiding met een geelgroene kleur, een sterke geur, jeuk of irritatie rond de vagina, en soms een branderig gevoel bij het plassen of pijn bij seks. Schuimende afscheiding wordt vaak genoemd maar komt lang niet altijd voor.
| Klacht | Hoe kenmerkend? | Wat het niet uitsluit |
|---|---|---|
| Geelgroene afscheiding | Vrij kenmerkend | Ook bij andere bacteriële infecties |
| Schuimende afscheiding | Klassiek, maar niet vaak | Afwezigheid zegt niets |
| Sterke geur | Overlapt sterk | Bacteriële vaginose geeft dit ook |
| Jeuk | Weinig onderscheidend | Candida geeft vaak meer jeuk |
| Geen klachten | Komt veel voor | Sluit infectie niet uit |
Sutton en collega's vonden in een Amerikaans bevolkingsonderzoek dat een aanzienlijk deel van de vrouwen met trichomonas geen klachten meldde. Schwebke en Burgess kwamen in hun overzicht tot hetzelfde: symptomen zijn geen betrouwbare gids.
Waarom lijkt trichomonas zo op bacteriële vaginose?
Omdat beide de zuurgraad in de vagina verhogen en beide een sterke geur kunnen geven. Bij beide is de pH vaak boven 4,5, en bij beide verandert de afscheiding van karakter. Het onderscheid dat er echt toe doet, is niet de kleur maar de vraag of er een parasiet in het spel is.
Dat onderscheid kan alleen een test maken.
Stel: je hebt al 2 keer zelfzorg voor een schimmelinfectie gebruikt en de klachten blijven terugkomen. Dat patroon, herhaling ondanks behandeling, is het moment waarop de aanname zelf verdacht wordt. In het overzicht bacteriële vaginose, candida of trichomonas staan de drie naast elkaar.
Hoe wordt trichomonas getest?
Met een PCR-test die het genetisch materiaal van de parasiet opspoort. Bij vrouwen gebeurt dat meestal via een vaginaal uitstrijkje dat je zelf kunt afnemen. Microscopisch onderzoek van vers materiaal bestaat ook, maar mist een deel van de infecties, terwijl PCR gevoeliger is.
Een overzicht uit 2022 in Clinical Infectious Diseases, opgesteld bij de herziening van de Amerikaanse behandelrichtlijnen, beschrijft die gevoeligheidsverschillen tussen microscopie en moleculaire technieken.
Wil je alleen deze parasiet laten nakijken, dan volstaat een losse trichomonas test. Zijn chlamydia en gonorroe ook relevant, dan dekt een chlamydia, gonorroe en trichomonas test die drie in één keer.
Wat gebeurt er na een positieve uitslag?
Trichomonas is met medicatie goed te behandelen, en dat gebeurt via je huisarts. Het middel dat daarbij gebruikelijk is, staat beschreven in het Farmacotherapeutisch Kompas. Een meta-analyse uit 2017 vergeleek een eenmalige dosis met een langere kuur bij vrouwen en vond verschil in effect, wat de reden is dat je arts hierin een keuze maakt.
Belangrijk: je partner wordt bij trichomonas doorgaans meebehandeld. Anders is heen en weer besmetten een kwestie van tijd.
Dat gesprek voelt vaak zwaarder dan het is. Bij mannen verloopt de infectie meestal zonder klachten, dus "ik merkte niets" is geen ontwijking maar het normale beeld. Lees daarover in trichomonas bij mannen en over de vraag die dan vaak volgt in trichomonas zonder seksueel contact.
Wat als je uitslag negatief is maar de klachten blijven?
Dan is trichomonas uitgesloten en blijft de vraag open wat het wel is. Een negatieve PCR-uitslag betekent dat deze parasiet niet is gevonden, niet dat je klachten ingebeeld zijn. Bacteriële vaginose en candida zitten niet in een soa-test, dus die twee zijn met dezelfde uitslag helemaal niet beoordeeld.
Dat is het moment voor je huisarts, niet voor een vierde zelfzorgproduct.
In de spreekkamer kan de zuurgraad gemeten worden en kan er onder de microscoop gekeken worden. De NHG beschrijft in de standaard over vaginale klachten hoe die beoordeling verloopt. Wat je meeneemt is nuttig: een negatieve soa-uitslag versmalt het lijstje mogelijkheden aanzienlijk.
Neem iemand die na een negatieve uitslag denkt dat ze niets meer kan doen. Precies het omgekeerde is waar. Met de soa-kant afgevinkt is het gesprek met de huisarts korter en gerichter dan zonder.
Hoe vaak komt trichomonas in Nederland voor?
Minder vaak dan chlamydia, maar bij gericht onderzoek wordt het wel degelijk gevonden. Het RIVM houdt de Nederlandse soa-cijfers bij in de jaarlijkse surveillance. Omdat trichomonas alleen wordt gevonden als er gericht naar gezocht is, hangt het gerapporteerde aantal deels af van hoe vaak ernaar wordt getest.
Voor jouw situatie zegt een landelijk gemiddelde weinig.
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Bronnen
- Sutton M, et al. The prevalence of Trichomonas vaginalis infection among reproductive-age women in the United States, 2001-2004. Clinical Infectious Diseases, 2007. PMID: 17968828
- Schwebke JR, Burgess D. Trichomoniasis. Clinical Microbiology Reviews, 2004. PMID: 15489349
- Kissinger PJ, et al. Diagnosis and Management of Trichomonas vaginalis: Summary of Evidence Reviewed for the 2021 Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines. Clinical Infectious Diseases, 2022. PMID: 35416973
- Howe K, Kissinger PJ. Single-Dose Compared With Multidose Metronidazole for the Treatment of Trichomoniasis in Women: A Meta-Analysis. Sexually Transmitted Diseases, 2017. PMID: 27898571
- RIVM, Seksueel overdraagbare aandoeningen in Nederland, jaarlijkse surveillancerapportage
- Farmacotherapeutisch Kompas, middelen bij trichomoniasis
Auteur
