Niet elke afscheiding wijst op een soa. Afscheiding hoort er bij vrouwen vaak gewoon bij, en ook bij mannen kan er een beetje vocht zijn. Toch kan een opvallende verandering in kleur, geur of hoeveelheid soms wijzen op een soa. Het belangrijke om te onthouden: afscheiding alleen kan geen diagnose geven. Alleen een test geeft je zekerheid.
In dit artikel zetten we "normaal" en "let op" rustig naast elkaar, voor zowel mannen als vrouwen. Zonder oordeel, en zonder paniek.
Wat is normale afscheiding eigenlijk?
Normale afscheiding is het vocht dat je lichaam aanmaakt om gezond te blijven. Bij vrouwen houdt vaginale afscheiding de vagina schoon en vochtig, en de hoeveelheid en kleur kunnen per dag verschillen. Dat is meestal geen teken van een soa, maar van een gezond lichaam.
De kleur kan variëren van helder tot melkwit. Rond je eisprong is afscheiding vaak wat dunner en meer. Vlak voor je menstruatie kan ze dikker zijn.
Ook factoren zoals een nieuwe anticonceptie, opwinding of een drukke periode kunnen je afscheiding tijdelijk veranderen. Dat is meestal onschuldig.
Bij mannen is een klein beetje helder vocht, bijvoorbeeld bij opwinding, ook gewoon normaal.
Normaal of let op: het verschil bij vrouwen
Bij vrouwen kan een verandering in kleur, geur of hoeveelheid soms een reden zijn om een test te overwegen. Belangrijk: deze kenmerken kunnen ook bij niet-soa-oorzaken horen, zoals een schimmelinfectie of bacteriële vaginose. Een test maakt het verschil duidelijk.
Hieronder zie je veelvoorkomende signalen die soms een reden kunnen zijn om je te laten checken.
- Normaal - helder tot melkwit, milde of geen geur, wisselende hoeveelheid door je cyclus
- Let op - geel of groen van kleur, of een dikke witte afscheiding
- Let op - een sterke of vislucht-achtige geur
- Let op - veel meer afscheiding dan je gewend bent, soms met jeuk of irritatie
Een chlamydia- of gonorroe-infectie verloopt vaak zonder duidelijke klachten. Volgens Soa Aids Nederland merk je lang niet altijd iets, ook niet aan je afscheiding (soaaids.nl). Geen verandering zien betekent dus niet automatisch dat er niets speelt.
Een gele of groene tint kan soms wijzen op een bacteriële infectie, terwijl een dikke witte afscheiding met jeuk vaker bij een schimmelinfectie past. Beide patronen overlappen, en daarom kun je er zelf geen conclusie aan verbinden.
Een test geeft het enige duidelijke antwoord.
Normaal of let op: het verschil bij mannen
Bij mannen is afscheiding uit de plasbuis minder gewoon, dus een opvallende of aanhoudende afscheiding kan eerder een signaal zijn. Ook hier geldt dat de kenmerken kunnen overlappen met andere oorzaken, en dat alleen een test uitsluitsel geeft.
Deze signalen kunnen soms een reden zijn om een test te overwegen.
- Normaal - een klein beetje helder vocht bij opwinding
- Let op - witte, gele of groenige afscheiding uit de plasbuis
- Let op - afscheiding samen met een branderig gevoel bij het plassen
- Let op - afscheiding die aanhoudt, vooral 's ochtends
Gele of groene afscheiding bij mannen wordt soms in verband gebracht met gonorroe, ook wel "druiper" genoemd. Lees meer over de symptomen van gonorroe en hoe je test. Een branderig gevoel erbij kan ook andere oorzaken hebben, die we bespreken in dit artikel over branderig plassen: soa of toch iets anders.
Toch geldt ook bij mannen dat afscheiding lang niet altijd opvalt. Sommige infecties geven slechts af en toe een kleine hoeveelheid vocht, of helemaal geen. De afwezigheid van afscheiding sluit een soa dus niet uit.
Welke soa's kunnen veranderde afscheiding geven?
Een aantal soa's kan invloed hebben op je afscheiding, al geeft lang niet iedereen er klachten van. De bekendste zijn chlamydia, gonorroe en trichomonas. Toch zegt de afscheiding zelf niet welke soa het is, dat kan alleen een test laten zien.
Deze infecties worden het vaakst genoemd in verband met veranderde afscheiding.
- Chlamydia - vaak zonder klachten, soms wat meer of andere afscheiding
- Gonorroe - soms gele of groene afscheiding, soms met branderig gevoel
- Trichomonas - kan schuimende of sterk ruikende afscheiding geven
Chlamydia is in Nederland de meest gevonden soa, en verloopt vaak stil. Hoe je je hierop kunt laten checken, lees je in ons artikel over chlamydia: symptomen en testen. Wil je in een keer op meerdere infecties testen, dan kan een chlamydia-, gonorroe- en trichomonastest een logische keuze zijn.
Kan ik aan mijn afscheiding zien of ik een soa heb?
Nee, aan je afscheiding alleen kun je niet zien of je een soa hebt. De kenmerken van een soa, een schimmelinfectie en een onschuldige verandering kunnen sterk op elkaar lijken. Daarom kan afscheiding hooguit een reden zijn om je te laten checken, niet om jezelf een diagnose te geven.
Veel soa's geven helemaal geen zichtbare verandering. Volgens Thuisarts.nl is testen de enige manier om zeker te weten of je een soa hebt (thuisarts.nl).
Probeer je dus niet blind te staren op de kleur of geur van je afscheiding. Dat geeft je geen antwoord, en kan onnodig veel zorgen opleveren. Een test laat objectief zien wat er aan de hand is, of juist niet.
Een test neemt die onzekerheid weg.
Wanneer is testen of een huisarts verstandig?
Een test kan rust geven zodra je een verandering opmerkt waar je je zorgen over maakt. Bij sommige signalen kan het verstandig zijn om contact op te nemen met je huisarts, omdat je dan mogelijk sneller advies of behandeling nodig hebt.
- Afscheiding samen met koorts, hevige pijn of zweertjes
- Klachten die aanhouden of erger worden
- Een zwangerschap of vermoeden daarvan
- Een bekende soa bij een partner
Het aantal vastgestelde soa's in Nederland stijgt nog steeds, en testen blijft de enige manier om zekerheid te krijgen (RIVM). Twijfel je welke test bij jouw situatie past, lees dan onze gids over welke soa test je wanneer nodig hebt.
Bronnen
- RIVM - Soa en hiv (rivm.nl/soa)
- Soa Aids Nederland - Soa klachten (soaaids.nl/nl/soa-klachten)
- Thuisarts.nl - Ik wil weten of ik een soa heb (thuisarts.nl/soa)
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur