Home
/
Markers
/
Serologie
/
Varicella Zoster

Varicella zoster (HHV3): antistoffen tegen het herpesvirus van waterpokken en gordelroos

Q: Is gordelroos besmettelijk?

Het varicellazostervirus uit de blaasjes van gordelroos kan volgens Thuisarts op andere mensen overgaan, want na het aanraken van de blaasjes kan er virus op de handen zitten. Volgens Thuisarts kunnen bijvoorbeeld baby's en peuters daardoor waterpokken krijgen, en geen gordelroos.

Het varicellazostervirus behoort volgens de LCI-richtlijn tot de familie van de herpesvirussen, met als weinig gebruikte officiële naam humaan herpesvirus 3 (HHV3). Na waterpokken, de eerste infectie met dit virus, vormt het afweersysteem IgG-antistoffen, en de LCI-richtlijn leest de aanwezigheid ervan in serum als bewijs van een doorgemaakte infectie.

Het virus verspreidt zich volgens de LCI-richtlijn via druppels en via de lucht, en ook via contact met het vocht uit de blaasjes van iemand met waterpokken of gordelroos. Zonder antistoffen kan iemand volgens Thuisarts nog waterpokken krijgen, en alleen een bloedtest laat zien of die antistoffen er zijn.

Een VZV-IgG onder 150 mIU/mL heet bij Diagnostiek voor U negatief, terwijl Unilabs bij deze bepaling geen referentiewaarde vermeldt en de uitvoering bij regionale laboratoria voor medische microbiologie legt.

Beoordeling door arts inbegrepen

Varicella zoster IgG zijn antistoffen tegen het varicellazostervirus, het virus van waterpokken en gordelroos, en volgens de LCI-richtlijn toont hun aanwezigheid een doorgemaakte infectie aan. Wie antistoffen heeft, kan volgens Thuisarts geen waterpokken meer krijgen.

Diagnostiek voor U noemt een VZV-IgG onder 150 mIU/mL negatief; de LCI-richtlijn noemt een afkapwaarde voor immuniteit van 100 IU/l of 150 IU/l, afhankelijk van de test en het standaardserum.
Een negatieve voorgeschiedenis voor waterpokken laat volgens de LCI-richtlijn bij volwassenen in 43 tot 75 procent van de gevallen toch VZV-antistoffen zien.
Bij zwangeren met een negatieve of onduidelijke voorgeschiedenis wordt volgens de LCI-richtlijn sterk aanbevolen om in het eerste trimester de serostatus voor VZV te controleren.

Varicella Zoster: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.

Referentiewaarden per groep, in mIU/mL
Laboratorium	Groep	Referentiewaarde (mIU/mL)	Verhouding op schaal
Diagnostiek voor U	· Iedereen · een grens, geen bereik · negatief	< 150 mIU/mL	150

0 165 mIU/mL

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Varicella Zoster: wat deze test meet

Een VZV-IgG-test meet antistoffen tegen het varicellazostervirus, en volgens de LCI-richtlijn toont de aanwezigheid ervan een doorgemaakte infectie aan. Voor een actieve waterpokken of gordelroos is bij twijfel volgens de LCI-richtlijn een PCR-test op vocht uit een blaasje de eerste keuze. Een IgM-bepaling heeft volgens de LCI-richtlijn een beperkte rol bij een vermoede acute infectie of reactivatie, omdat de gevoeligheid en de specificiteit ervan beperkt zijn. Bij Diagnostiek voor U staat een VZV-IgG-uitslag in mIU/mL.

Varicella Zoster: waarom deze waarde ertoe doet

Varicella zoster antistoffen tellen omdat het virus zich zeer makkelijk verspreidt: volgens de LCI-richtlijn ligt de secondary attack rate van waterpokken op 61 tot 100 procent, het deel van de vatbare contacten dat na blootstelling waterpokken krijgt. De LCI-richtlijn geeft personen vanaf 12 jaar bovendien een hogere kans op complicaties dan kinderen onder de 12 jaar.

Varicella Zoster: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing: Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname: Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar: 650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Varicella Zoster: wanneer is meten zinvol?

Met een VZV-IgG-test is volgens Thuisarts soms uit te zoeken of iemand die niet zeker weet of hij of zij waterpokken heeft gehad, nog waterpokken kan krijgen. In de (sub)tropen ligt het aandeel kinderen met antistoffen op 12-jarige leeftijd volgens de LCI-richtlijn lager dan in gebieden met een gematigd klimaat, waar meer dan 95 procent van de 12-jarigen waterpokken heeft doorgemaakt.

Varicella Zoster: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Bij een negatieve VZV-IgG ligt de gemeten hoeveelheid antistoffen tegen het varicellazostervirus onder de grens die een laboratorium negatief noemt, bij Diagnostiek voor U 150 mIU/mL. Zonder antistoffen kan iemand volgens Thuisarts nog waterpokken krijgen. Waterpokken is volgens de LCI-richtlijn besmettelijk vanaf 2 dagen voor de huiduitslag tot de laatste blaasjes zijn ingedroogd; de korstjes zijn volgens de LCI-richtlijn niet besmettelijk.

Hoge waarden

Aanwezige VZV-IgG-antistoffen in serum tonen volgens de LCI-richtlijn een doorgemaakte infectie aan, en het virus blijft daarna volgens de LCI-richtlijn latent aanwezig in de sensibele ganglia, zenuwknopen bij het ruggenmerg. Wordt het virus weer actief, dan ontstaat gordelroos, met volgens Thuisarts jeuk, pijn, vlekjes en blaasjes die meestal aan één kant van het lichaam zitten.

Varicella Zoster: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

Nooit waterpokken doorgemaakt

Met bloedonderzoek op antistoffen is te zien of iemand waterpokken heeft gehad; wie geen antistoffen heeft, kan nog wel waterpokken krijgen.
Opgegroeid in de (sub)tropen

In gebieden met een gematigd klimaat heeft meer dan 95 procent van de 12-jarigen waterpokken doorgemaakt, terwijl in de (sub)tropen het aandeel met antistoffen op 12-jarige leeftijd lager ligt.

Wat de waarde verhoogt

Doorgemaakte waterpokken

Na het doormaken van de eerste VZV-infectie ontstaat immuniteit, en virusspecifieke IgG-antistoffen in serum tonen een doorgemaakte infectie aan.
Een kind in het gezin dat waterpokken doormaakte

Volgens de LCI-richtlijn voorspelt het doormaken van waterpokken bij kinderen binnen het gezin, bij reële blootstelling in die periode, ook dat de ouders antistoffen hebben (Linder 2001).

Varicella Zoster: leefstijl en deze waarde

Bespreek een negatieve VZV-IgG met uw huisarts. Iemand met gordelroos komt volgens Thuisarts liever niet dichtbij een volwassene die nooit waterpokken heeft gehad of iemand met een slechte afweer, omdat die persoon erg ziek kan worden als die het virus krijgt. Ook bij een zwangere blijft iemand met gordelroos volgens Thuisarts beter uit de buurt, omdat er een hele kleine kans is dat het virus de baby schaadt als zij nooit waterpokken heeft gehad.

Varicella Zoster: veelgestelde vragen

Is gordelroos besmettelijk?

Het varicellazostervirus uit de blaasjes van gordelroos kan volgens Thuisarts op andere mensen overgaan, want na het aanraken van de blaasjes kan er virus op de handen zitten. Volgens Thuisarts kunnen bijvoorbeeld baby's en peuters daardoor waterpokken krijgen, en geen gordelroos.

Varicella Zoster: bronnen

Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
NHG, Thuisarts: Ik ben in de buurt geweest van iemand met waterpokken of gordelroos, thuisarts.nl, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) thuisarts.nl
RIVM, LCI-richtlijn Waterpokken, lci.rivm.nl, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) lci.rivm.nl