Je weet dat je je wil laten checken, maar niet goed waar je terecht kunt zonder dat het overal wordt vastgelegd. Logisch dat je dat uitzoekt. Er zijn meer plekken dan je denkt, en ze verschillen flink in privacy, snelheid en kosten. Hieronder zet ik de opties overzichtelijk op een rij.
Zo vind je de plek die bij jou past.
Weet je al wat je zoekt? Je kunt direct je eigen anonieme soa test samenstellen en bij een priklocatie in de buurt terecht.
Waar kun je anoniem een soa test doen?
Je kunt anoniem een soa test doen via een thuistest of een priklocatie die je zelf online bestelt en betaalt. Die routes lopen buiten je huisarts om, dus zonder dossiernotitie of declaratie. De GGD test vertrouwelijk maar met registratie, en de huisarts legt je test vast in je dossier.
Volledig anoniem betekent dus: zelf regelen, zelf betalen, buiten de reguliere zorg om.
De opties op een rij
De tabel hieronder vergelijkt de plekken op anonimiteit, kosten en snelheid. Kies op basis van wat voor jou het zwaarst weegt.
| Plek | Anonimiteit | Kosten | Snelheid |
|---|---|---|---|
| Thuistest, zelfafname | Anoniem, geen dossier | Vaste prijs, zelf betaald | 2 tot 3 werkdagen op resultaat |
| Priklocatie na online bestelling | Anoniem, los van huisarts | Vaste prijs, zelf betaald | Enkele werkdagen |
| GGD-spreekuur | Vertrouwelijk, met registratie | Gratis als je in aanmerking komt | Wisselend, soms wachtlijst |
| Huisarts | Komt in je dossier | Eigen risico | Afspraak plus labtijd |
Wil je zonder wachttijd starten, lees dan soa test zonder afspraak.
Anoniem bij de GGD: wat kan wel en niet?
Bij de GGD is je test vertrouwelijk, maar je registreert je wel en er gelden criteria. Het is dus niet volledig anoniem, al deelt de GGD niets met je huisarts of verzekeraar zonder jouw toestemming. De RIVM richt deze zorg vooral op specifieke risicogroepen.
Kom je niet in aanmerking, lees dan je opties in GGD-soa-test geweigerd, dit zijn je opties.
Online bestellen en naar een priklocatie
Bij een priklocatie bestel je online, kies je een moment en laat je professioneel bloed prikken of neem je een monster af. Je huisarts is niet betrokken, dus er komt niets in je dossier. Dat een laagdrempelige, zelf geregelde route werkt, blijkt uit een gerandomiseerde studie waarin thuisafname het aantal testers bijna verdubbelde (PMID 29281628).
Wil je precies weten wat waar wordt vastgelegd, lees dan of een soa-test in je medisch dossier komt.
Hoe betrouwbaar en privé is elke plek?
Qua betrouwbaarheid ontlopen de goede routes elkaar niet: zelfafname is voor chlamydia en gonorroe ongeveer even nauwkeurig als afname door een zorgverlener (PMID 26168051, PMID 38714714). Het verschil zit vooral in privacy en toegang, niet in de labkwaliteit.
Wil je meteen breed checken, dan dekt een soa-onderzoek op chlamydia, gonorroe en trichomonas de meest voorkomende infecties in een keer. Alle achtergrond staat in de pillar over soa test thuis.
Welke plek past bij welk moment?
Heb je haast en wil je maximale privacy, dan zijn een thuistest of priklocatie het handigst. Val je in een risicogroep en heb je geen haast, dan is de GGD kosteloos en compleet. Bij duidelijke klachten is de huisarts of GGD vaak de logische eerste stap, omdat je daar meteen verder geholpen wordt.
Bepaal dus eerst wat voor jou telt: snelheid, privacy of kosten. Vanuit dat vertrekpunt kies je bijna vanzelf de plek die bij je past.
Bronnen
- Lunny C, et al. Self-Collected versus Clinician-Collected Sampling for Chlamydia and Gonorrhea Screening: A Systematic Review and Meta-Analysis. PLoS One. 2015. PMID 26168051.
- Jaya ZN, et al. Accuracy of self-collected versus healthcare worker collected specimens for diagnosing sexually transmitted infections in females: an updated systematic review and meta-analysis. Scientific Reports. 2024. PMID 38714714.
- Jamil MS, et al. Examining the effects of HIV self-testing compared to standard HIV testing services in the general population: a systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine. 2021. PMID 34278282.
- Johnson CC, et al. Examining the effects of HIV self-testing compared to standard HIV testing services: a systematic review and meta-analysis. Journal of the International AIDS Society. 2017. PMID 28530049.
- Wilson E, et al. Internet-accessed sexually transmitted infection (e-STI) testing and results service: a randomised, single-blind, controlled trial. PLoS Medicine. 2017. PMID 29281628.
- RIVM. Seksuele gezondheid en soa: informatie en richtlijnen. rivm.nl.
- Thuisarts.nl / NHG. Ik wil me laten testen op een soa.
Een soa-test kan een infectie aantonen of uitsluiten, maar vervangt geen consult. Onze resultaten worden door een arts beoordeeld, en bij klachten, twijfel of een positief resultaat overleg je met een arts of de GGD.
Auteur
