Wil je weten welke soa-test je als vrouw nodig hebt? Voor de meeste vrouwen zonder klachten is een test op chlamydia, gonorroe en trichomonas een logische basis, eventueel aangevuld met hiv en syfilis. Chlamydia is al jaren de meest gevonden soa bij vrouwen in Nederland. Veel infecties geven geen klachten, en juist daarom is een check zinvol.
Ik merk dat veel vrouwen pas aan testen denken zodra er klachten zijn. Dat is begrijpelijk, maar meestal net te laat.
Welke soa's komen het meest voor bij vrouwen?
Bij vrouwen worden chlamydia en gonorroe het vaakst gevonden, gevolgd door trichomonas. Voor een compleet beeld horen hiv en syfilis er ook bij. Volgens het RIVM is chlamydia de meest gediagnosticeerde soa in Nederland, vooral bij vrouwen onder de 25.
Dat chlamydia zo vaak voorkomt heeft deels met leeftijd te maken, deels met het feit dat de infectie stil verloopt. Je kunt het maandenlang bij je dragen zonder iets te merken.
Wat zijn soa-symptomen bij vrouwen?
Klachten die bij een soa kunnen passen zijn veranderde afscheiding, een branderig gevoel bij het plassen, bloedverlies tussen je menstruaties door, pijn in je onderbuik of pijn bij het vrijen. Toch hebben veel vrouwen helemaal geen klachten, ook met een soa.
Afscheiding verandert ook door je cyclus of een schimmelinfectie. Wanneer afscheiding wel of niet op een soa wijst, lees je in afscheiding: wanneer wijst het op een soa?.
Heb je klachten? Stel testen dan niet uit.
Welke soa-test heb je als vrouw nodig?
Dat hangt af van je situatie: heb je klachten, heb je wisselende partners, of wil je gewoon zekerheid. Voor veel vrouwen is een combinatietest op chlamydia, gonorroe en trichomonas een logisch beginpunt. Onderstaande tabel helpt je op weg, maar is geen vervanging van advies van je huisarts of de GGD.
| Jouw situatie | Test die vaak passend is |
|---|---|
| Geen klachten, wel seks gehad | Chlamydia, gonorroe en trichomonas samen |
| Klachten zoals afscheiding of branderigheid | Combinatietest, en overleg bij twijfel met een arts |
| Nieuwe of wisselende partners | Bredere check, inclusief hiv en syfilis |
| Kinderwens | Check vooraf, samen met je partner |
Deze tabel is een hulpmiddel, geen voorschrift. Twijfel je welke test bij jou hoort, begin dan bij onze gids welke soa-test heb je wanneer nodig?. Je kunt bij ons anoniem de chlamydia-, gonorroe- en trichomonastest doen, of losse een chlamydiatest.
Kun je een soa hebben zonder klachten?
Ja, en dat is bij vrouwen eerder regel dan uitzondering. Chlamydia verloopt vaak zonder klachten, waardoor een infectie onopgemerkt kan blijven. Daarom kan testen zinvol zijn, ook als je je prima voelt.
Onbehandelde chlamydia kan soms opstijgen naar de baarmoeder en eileiders. Volgens een overzichtsstudie van Haggerty en collega's (Journal of Infectious Diseases, 2010) kan dat bij een deel van de vrouwen leiden tot een ontsteking in het kleine bekken, die soms samenhangt met verminderde vruchtbaarheid. Hoe groot dat risico per persoon is, verschilt sterk.
Waarom testen zonder klachten de moeite waard is, lees je in soa test zonder klachten: is testen dan nog zinvol?.
Hoe vaak laat je je als vrouw checken?
Er is geen vast getal dat voor iedereen klopt. Bij wisselende partners of na onbeschermde seks is vaker checken logisch dan bij een vaste relatie. De GGD en je huisarts kunnen je helpen inschatten wat bij jouw situatie past.
Mijn eerlijke mening: maak testen klein. Een korte check een paar keer per jaar voelt prettiger dan jarenlang twijfelen of alles goed zit.
Veelgestelde vragen over soa-testen bij vrouwen
Welke soa komt het vaakst voor bij vrouwen? Chlamydia, en daarna gonorroe en trichomonas. Volgens het RIVM is chlamydia de meest gevonden soa, vooral bij jonge vrouwen. Juist omdat het vaak stil verloopt, is een test de enige manier om het zeker te weten.
Kan een uitstrijkje een soa aantonen? Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker test op HPV, niet op andere soa's. Voor chlamydia, gonorroe of trichomonas is een aparte soa-test nodig.
Moet ik mijn partner ook laten testen? Dat is vaak verstandig, want zonder dat je elkaar opnieuw kunt besmetten. Bespreek samen testen rustig met elkaar; het hoort gewoon bij een nieuwe situatie.
Kan ik tijdens mijn menstruatie testen? Voor de meeste soa-testen kan dat, maar twijfel je, vraag het dan even na bij de testaanbieder. Zo voorkom je dat je onnodig wacht.
Is een soa-test pijnlijk? Meestal niet. Afhankelijk van de test gaat het om wat urine, een beetje bloed of een zelf afgenomen uitstrijk. Het ongemak valt voor de meeste vrouwen mee.
Elk soa-resultaat bij ons wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. Heb je klachten, twijfel je over je situatie of ben je zwanger, bespreek dat dan met je huisarts of de GGD; dit artikel is bedoeld als uitleg, niet als medisch advies.
Bronnen
- RIVM, Soa
- Soa Aids Nederland, Chlamydia
- Thuisarts.nl, Soa
- Haggerty CL e.a. Risk of sequelae after Chlamydia trachomatis genital infection in women. J Infect Dis. 2010 (PMID 20470050).
Auteur
